Διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και πολιτικές εκτάκτου ανάγκης υπό το φως του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου

Με την παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρείται η μελέτη των ευρωπαϊκών πολιτικών μετανάστευσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί μέσα από το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Ο σκοπός της εργασίας είναι διττός: αφενός να αποσαφηνιστεί εννοιολογικά το περιεχόμενο του όρου «έκτακτη ανάγκη», εξετάζοντας τις διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις που προκύπτουν μέσα από την ακαδημαϊκή βιβλιογραφία και τα ευρωπαϊκά κείμενα και, αφετέρου, να γίνει μια ανάλυση των πολιτικών του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, εστιάζοντας στον «Κανονισμό για τις Καταστάσεις Κρίσης και Ανωτέρας Βίας». Τα βασικά ερωτήματα που επιδιώκονται να απαντηθούν μέσα από την εργασία είναι το πώς διαμορφώνονται ή κατασκευάζονται οι συνθήκες έκτακτης ανάγκης και πώς συνδέονται με το μεταναστευτικό-προσφυγικό, γενικά, αλλά και το νέο Σύμφωνο, ειδικότερα. Για την απάντηση των παραπάνω, η εργασία διακρίνεται σε δύο βασικά μέρη: ένα θεωρητικό και ένα εμπειρικό. Το πρώτο αφιερώνεται στην εξέταση της έννοιας της έκτακτης ανάγκης σε θεωρητικό επίπεδο και σε επίπεδο μεταναστευτικών σπουδών, εστιάζοντας στην περίοδο-ορόσημο του 2015-2016 μέχρι και τη σύναψη του νέου Συμφώνου. Το χαρακτηριστικό που διακρίνει το νέο Σύμφωνο είναι η τάση καταστολής της μετανάστευσης, τόσο μέσω της νομιμοποίησης της παρέκκλισης όσο και από την εντατικοποίηση πρακτικών ασφαλειοποίησης των ευρωπαϊκών συνόρων. Το δεύτερο μέρος της εργασίας αφορά στην εκπόνηση ποιοτικής έρευνας για την αποτίμηση του αντίκτυπου του Συμφώνου υπό την οπτική οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, η οποία επιβεβαιώνει τον αντικοινωνικό του χαρακτήρα. Τα συμπεράσματα της εργασίας αναδεικνύουν τα τρωτά σημεία του νέου Συμφώνου και των ευρωπαϊκών πολιτικών μετανάστευσης εν γένει, όπως και την αναγκαιότητα να τεθούν νέες βάσεις για μια ανθρωπιστική προσέγγιση του μεταναστευτικού ζητήματος.