«Υπερπατριώτες» και «Μειοδότες»: η πολιτική αντιπαράθεση για τη Συμφωνία των Πρεσπών

Η παρούσα μελέτη αποτελεί μια προσπάθεια παρακολούθησης και αποτύπωσης των πολιτικών, ιστορικών και ιδεολογικών συγκρούσεων των πολιτικών πρωταγωνιστών της περιόδου 2018-2019, με αφορμή τη Συμφωνία των Πρεσπών. Στις 17 Ιουνίου 2018 υπογράφηκε στο χωριό Ψαράδες στις Πρέσπες από τους Υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας και της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας η Συμφωνία των Πρεσπών, παρουσία των πρωθυπουργών των δύο χωρών. Με τη Συμφωνία αυτή, μπήκε τέλος σε μια μακρόχρονη διένεξη ανάμεσα στα δύο κράτη. Στο επίκεντρο της εργασίας βρίσκονται οι πολιτικές συγκρούσεις μέσα στη Βουλή των Ελλήνων, κυρίως μέσα από δύο κρίσιμες κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις, την πρόταση δυσπιστίας της αξιωματικής αντιπολίτευσης κατά της κυβέρνησης τον Ιούνιο του 2018 και την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών τον Ιανουάριο του 2019. Σκοπός της εργασίας είναι να παρακολουθήσει τη συγκρότηση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής από την ανεξαρτητοποίηση της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας» από την υπό διάλυση Γιουγκοσλαβία το 1991 έως τη σύναψη της Συμφωνίας των Πρεσπών το 2018, τις κοινοβουλευτικές συγκρούσεις της περιόδου 2018-2019 γύρω από το δίπολο «υπερπατριωτών»-«μειοδοτών» και τη στάση των ΜΜΕ της εποχής απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών και την κυβέρνηση που την έφερε προς κύρωση στο ελληνικό κοινοβούλιο. Η κύρια προσπάθεια της παρούσας μελέτης είναι να απαντήσει στο αν και τα πόσο το κυβερνών κόμμα –ο ΣΥΡΙΖΑ-, που προχώρησε σε μια συμφωνία με τη βόρεια γείτονα χώρα, κατόρθωσε να αντικαταστήσει με μαζικό τρόπο το εθνικό αφήγημα που επικράτησε για πολλά χρόνια στην Ελλάδα και είχε ως βασικό σύνθημα τη «μία και ελληνική Μακεδονία». Επιπλέον, κατά πόσο η Νέα Δημοκρατία που ήταν η αξιωματική αντιπολίτευση και ο κύριος εκφραστής της αντίθεσης στη Συμφωνία κατόρθωσε να ανανεώσει το πολιτικό της επιχείρημα ή εγκλωβίστηκε στο εθνικιστικό αφήγημα άλλων εποχών. Εκτός από τις κοινοβουλευτικές συγκρούσεις μέσα από τα Πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων, γίνεται μια προσπάθεια να περιγραφεί η ιστορικότητα της μακρόχρονης αντιπαράθεσης μεταξύ της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας γύρω από το λεγόμενο Μακεδονικό Ζήτημα, μέσα από μία ιστορική αναδρομή στην εξωτερική πολιτική των κυβερνήσεων της Ελλάδας. Τέλος, επιχειρείται να αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισαν τα mainstream ΜΜΕ τη Συμφωνία των Πρεσπών, κυρίως μέσα από τη ματιά τριών εφημερίδων ως αντιπροσωπευτικών δειγμάτων επιδραστικότητας σε αναγνώστες διαφορετικών πολιτικών και ιδεολογικών αναφορών.