Εξορύξεις στο εξωατμοσφαιρικό διάστημα: νομικές προεκτάσεις για την κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας

Τα ουράνια σώματα είναι πλούσια σε φυσικούς πόρους με σπουδαίες οικονομικές προοπτικές. Το γεγονός αυτό από κοινού με άλλα οφέλη που απορρέουν από την εκμετάλλευσή τους έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον κρατικών και ιδιωτικών δρώντων για επενδύσεις σε προγράμματα διαστημικών εξορύξεων. Η ανάμειξη όμως των ιδιωτικών εταιρειών σε αυτές τις δραστηριότητες οδήγησε σε μια σειρά προβλημάτων που κυρίως σχετίζονται με το καθεστώς των ουράνιων σωμάτων, την περιβαλλοντική προστασία του διαστήματος και την έννοια της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας στο διάστημα. Έτσι προσφάτως αναδύθηκαν συζητήσεις για τη σταδιακή διαμόρφωση ενός καθεστώτος εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων του διαστήματος, και τον προσδιορισμό της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας στο διάστημα. Υπό αυτό το πρίσμα η παρούσα διπλωματική εργασία λαμβάνει το παρακάτω περιεχόμενο: σε πρώτο στάδιο αναλύεται η κατανομή των φυσικών πόρων στο διάστημα και των οφελών που απορρέουν από την εξόρυξη και εκμετάλλευσή τους. Έπειτα ακολουθεί η παρουσίαση των κρατών και ιδιωτικών εταιριών με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον προς αυτήν την δραστηριότητα, και των νομοθετικών-προγραμματικών ενεργειών στις οποίες έχουν προβεί ώστε να γίνει εφικτή η εξόρυξη φυσικών πόρων. Σκόπιμο κρίνεται σ’ αυτό το σημείο να συμπεριληφθεί μια ενότητα αναφορικά με την τεχνολογική και οικονομική δυνατότητα διεξαγωγής εξορύξεων, και όσων αποστολών έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα. Στη συνέχεια αναλύεται το ισχύον ρυθμιστικό καθεστώς εκμετάλλευσης διαστημικών φυσικών πόρων, αλλά και η έννοια της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας όπως εκλαμβάνεται στο διεθνή βυθό και το εξωατμοσφαιρικό διάστημα. Ακολουθούν τα προβλήματα που προκύπτουν για το υπάρχον νομικό καθεστώς από τις διαστημικές εξορύξεις, και σε τελική φάση τα διεθνή κείμενα από τα οποία θα μπορούσε να επηρεαστεί η οικοδόμηση ενός νέου καθεστώτος εκμετάλλευσης, και τα βασικά χαρακτηριστικά που αυτό πρέπει να έχει.