Μετανάστευση σε μια "χώρα που γερνάει": αναπαραστάσεις και οριοθετήσεις στον δημόσιο λόγο της σημερινής Ελλάδας

Η παρούσα εργασία εξετάζει τους κυρίαρχους τρόπους αναπαράστασης μέσω των οποίων κατασκευάζεται το ζήτημα της μετανάστευσης σε σχέση με το «δημογραφικό πρόβλημα» στην Ελλάδα, μέσα από τους κυρίαρχους λόγους που διατρέχουν τον κοινωνικό ιστό. Συγκεκριμένα, η παρούσα έρευνα εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους αναπαρίσταται το «δημογραφικό πρόβλημα» και η μετανάστευση μέσα από τους πολιτικούς λόγους και τα κυρίαρχα αφηγήματα του δημόσιου λόγου. Μέσα από την κριτική ανάλυση λόγου, εξετάζονται τα δημοσιεύματα από επίσημες ιστοσελίδες θεσμικών φορέων και οι δηλώσεις πολιτικών προσώπων. Επιπλέον, εξετάζονται τα δημοσιεύματα τεσσάρων εφημερίδων ευρείας κυκλοφορίας, κατά το χρονικό διάστημα από 01/01/2021 έως 01/01/2024. Η παρούσα έρευνα ιχνηλατεί τους τρόπους που η μετανάστευση και το «δημογραφικό πρόβλημα» κατασκευάζονται ως «υπαρξιακή απειλή» για το ελληνικό έθνος-κράτος. Παράλληλα μέσα από τους λόγους που εξετάσθηκαν, διερευνάται πώς οι κυρίαρχοι τρόποι νοηματικής ιδιοποίησης του κόσμου, μπορούν μέσω διαιρετικών και ταξινομητικών πρακτικών να διαμορφώνουν μέσω κατηγοριοποιήσεων συγκεκριμένα «είδη» υποκειμένων, αναδεικνύοντας κάποια σώματα ως περισσότερο «σημαντικά» και «επιθυμητά» για το ελληνικό έθνος. Στη βάση αυτή, εξετάζεται α) η κατασκευή του «δημογραφικού» ως «εθνικού προβλήματος», β) η άμεση σύνδεση του «δημογραφικού» με τη γυναικεία γονιμότητα γ) η αναπαράσταση των μεταναστ(ρι)ών τρίτων χωρών ως «εργατικά χέρια», στο πλαίσιο μιας δημογραφικής κατάρρευσης δ) η ανάδειξη του μεταναστευτικού φαινομένου σε «ζήτημα» ασφάλειας παράλληλα με την κατηγοριοποίηση των μεταναστ(ρι)ών σε «νόμιμους» και «παράνομους», ε) οι τρόποι διάρθρωσης των ιεραρχικών και εξουσιαστικών σχέσεων όπως παράγονται ανάμεσα στις/στους μετανάστ(ρι)ες και το ελληνικό έθνος-κράτος μέσα από τους κυρίαρχους λόγους και τις κυρίαρχες αναπαραστάσεις της μετανάστευσης.