Το δικαίωμα εναντίωσης του εργαζομένου στη μεταβίβαση επιχείρησης υπό το πρίσμα του ιδιωτικού και του δημοσίου δικαίου

Η παρούσα εργασία εξετάζει συστηματικά το ζήτημα του δικαιώματος εναντίωσης του εργαζομένου σε περίπτωση μεταβίβασης επιχείρησης, υπό το πρίσμα τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημοσίου δικαίου. Το φαινόμενο της μεταβίβασης επιχείρησης, ιδίως στο πλαίσιο συγχωνεύσεων, εξαγορών και εταιρικών αναδιαρθρώσεων, έχει καταστεί ιδιαίτερα επίκαιρο υπό την επίδραση της παγκοσμιοποίησης, της τεχνολογικής εξέλιξης και της ενίσχυσης του ελεύθερου ανταγωνισμού. Η μεταβολή του προσώπου του εργοδότη, χωρίς τη συναίνεση του εργαζομένου, αναδεικνύει κρίσιμα ζητήματα προστασίας της εργασιακής σχέσης και της συμβατικής του θέσης.Η μελέτη ερείδεται στο κανονιστικό πλαίσιο της 2001/23/ΕΚ και της ελληνικής νομοθεσίας (ιδίως του Π.Δ. 178/2002), αναδεικνύοντας την αρχή της αυτοδίκαιης υπεισέλευσης του αποκτώντος εργοδότη στις υφιστάμενες εργασιακές σχέσεις. Παρά την εκτενή ρύθμιση της διατήρησης των δικαιωμάτων των εργαζομένων, το ελληνικό δίκαιο δεν προβλέπει ρητώς δικαίωμα εναντίωσης του εργαζομένου στη μεταβολή του αντισυμβαλλομένου εργοδότη. Στο πλαίσιο αυτό, διερευνάται εάν δύναται να θεμελιωθεί de lege lata τέτοιο δικαίωμα, είτε βάσει διατάξεων του αστικού και εργατικού δικαίου (όπως η αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, η προστασία της προσωπικότητας και η απαγόρευση μονομερούς βλαπτικής μεταβολής), είτε υπό το φως συνταγματικών διατάξεων που κατοχυρώνουν την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και την επαγγελματική ελευθερία. Παράλληλα, εξετάζεται η ανάγκη στάθμισης μεταξύ των συμφερόντων του εργαζομένου και των αντικρουόμενων συμφερόντων του μεταβιβάζοντος και του αποκτώντος εργοδότη, στο πλαίσιο της οικονομικής ελευθερίας και της επιχειρηματικής δράσης. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στη νομολογιακή αντιμετώπιση του ζητήματος από τα ελληνικά δικαστήρια, όπου κυριαρχεί η άποψη περί μη αναγνώρισης αυτοτελούς δικαιώματος εναντίωσης, χωρίς ωστόσο να απουσιάζουν μειοψηφικές προσεγγίσεις που επιχειρούν να ενισχύσουν τη θέση του εργαζομένου. Η εργασία καταλήγει σε κριτική αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης και διατυπώνει σκέψεις ως προς τις προϋποθέσεις και τα όρια ενδεχόμενης θεμελίωσης του δικαιώματος εναντίωσης στο ισχύον δίκαιο, υπό το πρίσμα μιας σύγχρονης, ανθρωποκεντρικής προσέγγισης του εργατικού δικαίου.