Η τεχνητή νοημοσύνη στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού: προκλήσεις και νομικές διαστάσεις

Η παρούσα εργασία εξετάζει τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού (ΔΑΔ) και τις προκλήσεις που αναδύονται σε επίπεδο δικαιωμάτων, διαφάνειας και νομιμότητας. Αναλύεται αρχικά τόσο η ΤΝ όσο και η ΔΑΔ ως προς τον ορισμό τους και την σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ τους. Η ταχεία εξέλιξη των αλγοριθμικών εργαλείων και η χρήση τους στην εργασία, έχει μετασχηματίσει κρίσιμες διαδικασίες, όπως η πρόσληψη, η αξιολόγηση και η παρακολούθηση της απόδοσης των εργαζομένων. Το γεγονός αυτό επιφέρει τόσο οφέλη όσο και κινδύνους και ηθικά ζητήματα. Μέσα από τη συστηματική ανάλυση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου - ιδίως του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act), της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 και του ελληνικού Ν. 4961/2022 - διερευνάται η επάρκεια των υφιστάμενων κανόνων για την αντιμετώπιση των κινδύνων της αλγοριθμικής διακυβέρνησης της εργασίας. Παράλληλα, εξετάζεται η σχέση της ΤΝ με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και οι θεμελιώδεις αρχές που απορρέουν από αυτόν, όπως η νομιμότητα, η διαφάνεια, ο περιορισμός του σκοπού και η αρχή της αναλογικότητας. Ειδική αναφορά γίνεται στο δικαίωμα του υποκειμένου να ζητά ανθρώπινη παρέμβαση σε αυτοματοποιημένες αποφάσεις (άρθρο 22 ΓΚΠΔ). Η μελέτη αναδεικνύει τις ελλείψεις και τα όρια του ισχύοντος πλαισίου, επισημαίνοντας την ανάγκη ερμηνευτικής προσαρμογής των διατάξεων στις ιδιαιτερότητες των ευφυών συστημάτων. Τα συμπεράσματα καταδεικνύουν ότι, αν και η ΤΝ προσφέρει σημαντικά οφέλη για την αποδοτικότητα και τη διαχείριση προσωπικού, ενέχει τον κίνδυνο αναπαραγωγής κοινωνικών ανισοτήτων, προκαταλήψεων και διακρίσεων, εάν δεν συνοδεύεται από κατάλληλες δικλίδες ελέγχου. Προτείνεται, επομένως, η ενίσχυση της λογοδοσίας, η καθιέρωση μηχανισμών εποπτείας και η συνεχής εκπαίδευση των χρηστών της ΤΝ, με στόχο την προώθηση ενός ανθρωποκεντρικού και δίκαιου εργασιακού περιβάλλοντος, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως υποστηρικτικό και όχι υποκατάστατο εργαλείο της ανθρώπινης κρίσης.