Η τεχνητή νοημοσύνη στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού: προκλήσεις και νομικές διαστάσεις

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού (ΔΑΔ) και τις προκλήσεις που αναδύονται σε επίπεδο δικαιωμάτων, διαφάνειας και νομιμότητας. Αναλύεται αρχικά τόσο η ΤΝ όσο και η ΔΑΔ ως προς τον ορισμό τους και την σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ τους. Η ταχεία εξέλιξη των αλγοριθμικών εργαλείων και η χρήση τους στην εργασία, έχει μετασχηματίσει κρίσιμες διαδικασίες, όπως η πρόσληψη, η αξιολόγηση και η παρακολούθηση της απόδοσης των εργαζομένων. Το γεγονός αυτό επιφέρει τόσο οφέλη όσο και κινδύνους και ηθικά ζητήματα. Μέσα από τη συστηματική ανάλυση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου - ιδίως του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act), της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 και του ελληνικού Ν. 4961/2022 - διερευνάται η επάρκεια των υφιστάμενων κανόνων για την αντιμετώπιση των κινδύνων της αλγοριθμικής διακυβέρνησης της εργασίας. Παράλληλα, εξετάζεται η σχέση της ΤΝ με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και οι θεμελιώδεις αρχές που απορρέουν από αυτόν, όπως η νομιμότητα, η διαφάνεια, ο περιορισμός του σκοπού και η αρχή της αναλογικότητας. Ειδική αναφορά γίνεται στο δικαίωμα του υποκειμένου να ζητά ανθρώπινη παρέμβαση σε αυτοματοποιημένες αποφάσεις (άρθρο 22 ΓΚΠΔ). Η μελέτη αναδεικνύει τις ελλείψεις και τα όρια του ισχύοντος πλαισίου, επισημαίνοντας την ανάγκη ερμηνευτικής προσαρμογής των διατάξεων στις ιδιαιτερότητες των ευφυών συστημάτων. Τα συμπεράσματα καταδεικνύουν ότι, αν και η ΤΝ προσφέρει σημαντικά οφέλη για την αποδοτικότητα και τη διαχείριση προσωπικού, ενέχει τον κίνδυνο αναπαραγωγής κοινωνικών ανισοτήτων, προκαταλήψεων και διακρίσεων, εάν δεν συνοδεύεται από κατάλληλες δικλίδες ελέγχου. Προτείνεται, επομένως, η ενίσχυση της λογοδοσίας, η καθιέρωση μηχανισμών εποπτείας και η συνεχής εκπαίδευση των χρηστών της ΤΝ, με στόχο την προώθηση ενός ανθρωποκεντρικού και δίκαιου εργασιακού περιβάλλοντος, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως υποστηρικτικό και όχι υποκατάστατο εργαλείο της ανθρώπινης κρίσης.This study examines the role of Artificial Intelligence (AI) in Human Resource Management (HRM) and the challenges that arise concerning rights, transparency, and legality. At first analyses both AI and HRM with respect to their definitions and the relationship that develops between them. The rapid evolution of algorithmic tools and their deployment in the workplace has transformed critical processes such as recruitment, evaluation, and performance monitoring. These developments generate both benefits and significant risks, including ethical concerns. Through a systematic analysis of the applicable legal framework—most notably Regulation (EU) 2024/1689 (AI Act), Directive (EU) 2024/2831, and Greek Law 4961/2022—the study investigates whether the existing rules are adequate to address the challenges of algorithmic governance of work. Moreover, the research explores the interplay between AI systems and the General Data Protection Regulation (GDPR), focusing on fundamental principles such as lawfulness, transparency, purpose limitation, and proportionality. Particular emphasis is placed on the data subject’s right to obtain human intervention in automated decision-making processes (Article 22 GDPR). The analysis highlights gaps and limitations in the current legal regime, underscoring the need for interpretive adaptation of existing provisions to the specificities of intelligent systems. The findings indicate that, while AI can enhance efficiency and streamline HRM practices, it simultaneously carries the risk of reproducing social inequalities, biases, and discriminatory outcomes if not accompanied by robust safeguards. The study therefore recommends strengthening accountability mechanisms, establishing effective oversight structures, and promoting continuous training for AI users, with a view to fostering a human-centred and fair working environment in which technology serves as a supportive—rather than substitutive—tool for human judgment.