Η δημοσιογραφία και τα αποκεντρωμένα ΜΚΔ: η περίπτωση του Mastodon

Abstract

Για πολλά χρόνια, το Mastodon -όπως άλλωστε και το Fediverse εν γένει- παρέμενε μια πλατφόρμα σε σχετική αφάνεια, αποτελώντας χώρο συναναστροφής κυρίως για ανθρώπους της τεχνολογίας, αλλά και οπαδούς του κινήματος ΕΛ/ΛΑΚ. Με την εξαγορά του ΜΚΔ Twitter από τον Αμερικανό επιχειρηματία Ίλον Μασκ και πολλές αμφιλεγόμενες αλλαγές του που οδήγησαν στο σημερινό Χ, πολλοί χρήστες του τελευταίου στράφηκαν -για διάφορους λόγους- σε εναλλακτικά ΜΚΔ, όπως το Bluesky και το Mastodon. Σκοπός της παρούσας διερευνητικής έρευνας είναι η διερεύνηση της χρήσης των αποκεντρωμένων, ομόσπονδων ΜΚΔ από τους δημοσιογράφους, με εστίαση στο ΜΚΔ Mastodon. Το θέμα αυτό εξετάζεται από τη σκοπιά της θεωρίας Χ&Ι και βασίζεται σε κατεξοχήν ποσοτικές μεθόδους έρευνας (ερωτηματολόγιο και ποσοτική ανάλυση δημόσιων ανωνυμοποιημένων δεδομένων). Σκοπός είναι να αναδειχθεί ο ρόλος των αποκεντρωμένων ΜΚΔ έναντι των «παραδοσιακών» στο πεδίο της δημοσιογραφίας και των νέων μέσων. Το παρόν πόνημα έρχεται να συμπληρώσει ένα κενό στην έρευνα Χ&Ι σχετικά με τη δημοσιογραφία στο Mastodon. Ενώ υπάρχουν ήδη έρευνες Χ&Ι για τους δημοσιογράφους στο Twitter/X (βλ. Kim et al., 2016) καθώς και έρευνες Χ&Ι στο κοινό του Mastodon (βλ. Lee & Wang, 2023), προς το παρόν απουσιάζει μια έρευνα που να μπορεί να ποσοτικοποιήσει και να δώσει μια εξήγηση στα κίνητρα πίσω από τη χρήση του Mastodon και του Fediverse γενικότερα από ανθρώπους που ανήκουν στο χώρο των ΜΜΕ. Από την έρευνα επιβεβαιώνονται υπάρχοντα κίνητρα και αναδεικνύονται νέα, τα οποία θεωρούνται μοναδικά για αυτές τις πλατφόρμες.For many years, Mastodon -and the Fediverse in general- has remained a platform shrouded in relative obscurity, serving as a socialisation hub chiefly for technology enthusiasts and FOSS advocates. After the SNS Twitter was acquired by American entrepreneur Elon Musk and many controversial changes which lead to what nowadays is known as X, many users of the latter turned their attention -for a variety of reasons- to alternative SNS, like Bluesky and Mastodon. The purpose of this exploratory research is to examine the usage of decentralised, federated SNS by journalists, with main focus on Mastodon. This topic is examined from the standpoint of U&G theory and is based on mainly quantitive research methods (questionnaire and quantitive analysis of publicly available anonymised data). The aim is to highlight the role of decentralised SNS in comparison to the "traditional" ones in the field of journalism and new media. This work aims to close a gap in U&G research related to Mastodon journalism. Even though there already exists U&G research on Twitter/X journalists (see Kim et al., 2016), as well as some more generic Mastodon U&G research (βλ. Lee & Wang, 2023), as of now there is a lack of research which could quantify and explain the motives behind the use of Mastodon and Fediverse in general by people who work in the sector of mass media. The research confirms the applicability of existing use motives and sheds light on some new ones, which are considered to be unique to these platforms.