Το νέο σύστημα δημοσιονομικού ελέγχου και ο βαθμός συμμόρφωσης των ελεγχόμενων φορέων

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τις αλλαγές στο σύστημα Δημοσιονομικού Ελέγχου ως απόρροια της οικονομικής κρίσης που ξέσπασε στην Ελλάδα από το 2010 και της δύσκολης δημοσιονομικής συγκυρίας στην οποία βρέθηκε η χώρα, καθώς και την ανάγκη εξυγίανσης του δημοσιονομικού συστήματος, βάση των ευρωπαϊκών οδηγιών και των Ανώτατων Ελεγκτικών Ιδρυμάτων. Για να γίνει κατανοητή αυτή η μετάβαση, αναλύεται αρχικά το παραδοσιακό σύστημα δημοσιονομικού ελέγχου με το τρίπτυχο- διατάκτης-υπόλογος-ελεγκτής και παρουσιάζονται τα είδη Εξωτερικού Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και ο Εσωτερικός Έλεγχος της Διοίκησης.Εν συνεχεία, αναλύεται το νέο σύστημα και οι αλλαγές που επήλθαν με τις νομοθετικές ρυθμίσεις των Ν. 3871/2010 και Ν.4270/2014 και οι οποίες αποτέλεσαν την απαρχή μια νέας εποχής για τον έλεγχο. Η κορύφωση των αλλαγών έγινε με το Ν.4337/2015 και την κατάργηση του προληπτικού ελέγχου δαπανών στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στο νέο αυτό σύστημα ο διατάκτης οφείλει να έχει τον έλεγχο όλης της δραστηριότητας του φορέα υπ’ ευθύνη του μη στηριζόμενος στην προστασία που του προσέφερε μέχρι πρότινος το εχέγγυο του προληπτικού ελέγχου. Η νέα προοπτική προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις τόσο στους νομικούς κύκλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κρίνοντας την κατάργηση αντισυνταγματική, όσο και στους ίδιους τους φορείς σχετικά με την διαχείριση της αλλαγής.Περαιτέρω αναλύεται η έννοια της συμμόρφωσης, απαραίτητο στοιχείο σε κάθε έλεγχο, και εξετάζονται οι παράγοντες που την επηρεάζουν. Παρατίθενται πρόσφατα ευρήματα Εξωτερικού Ελέγχου του ΕλΣυν και εσωτερικού Ελέγχου της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων. Τα ευρήματα αυτά χαρακτηρίζονται στην πλειονότητα τους ως ουσιαστικά με άμεσο δημοσιονομικό αποτέλεσμα και καταδεικνύουν τις λειτουργικές αδυναμίες στην οικονομική διαχείριση των φορέων. Στο τελευταίο κεφάλαιο επιχειρείται στο πλαίσιο έρευνας η στατιστική ανάλυση ερωτηματολογίων που δόθηκαν σε ελεγχόμενους φορείς. Η ανάλυση των απαντήσεων αποτυπώνει τις απόψεις των ελεγχόμενων για τις αλλαγές που επήλθαν, τις εγγενείς αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος καθώς και τους παράγοντες επηρεασμού της συμμόρφωσης.Η έρευνα κατέδειξε χαμηλό βαθμό συμμόρφωσης των ελεγχόμενων φορέων και σοβαρές αδυναμίες στην λειτουργία του ελέγχου. Βασικοί παράγοντες επηρεασμού της συμμόρφωσης είναι το δαιδαλώδες νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη Δημόσια Διοίκηση καθώς και η ανετοιμότητα των φορέων να δεχθούν τις αλλαγές στο Δημοσιονομικό Έλεγχο εξαιτίας της έλλειψης εξειδίκευσης και υπόστελέχωσης του ανθρώπινου δυναμικού των Οικονομικών Υπηρεσιών.