Το γεωπολιτικό αποτύπωμα του ισλαμικού κράτους στο διεθνές σύστημα

Αντικείμενο της παρούσης διπλωματικής εργασίας, αποτελεί ο σαφής καθορισμός του γεωπολιτικού αποτυπώματος του Ισλαμικού Κράτους, στο διεθνές σύστημα. Το Ισλαμικό Κράτος αποτέλεσε έναν αναγνωρισμένο μη διεθνικό δρώντα, ο οποίος επέδειξε μία κτηνώδη, απάνθρωπη, αποτρόπαια και εξαιρετικά βίαιη συμπεριφορά, στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να δημιουργήσει μία ξεχωριστή οντότητα στο διεθνές σύστημα. Το Ισλαμικό Κράτος δεν προσπάθησε να δημιουργήσει ένα ισλαμικό κράτος, δηλαδή μία κρατική οντότητα με ισλαμικό χαρακτήρα. Η προσπάθειά του συνίσταται, στην δημιουργία του Ισλαμικού Κράτους, του Χαλιφάτου. Μιας μουσουλμανικής αυτοκρατορίας, της οποίας η έκταση περιλαμβάνει εδάφη από την Ισπανία μέχρι το Ιράν. Σκοπός της εργασίας είναι η «αποκωδικοποίηση» του φαινομένου του Ισλαμικού Κράτους. Θα εξαχθούν συμπεράσματα για τον γεωπολιτικό του ρόλο, θα διερευνηθεί η δυνατότητα επανάκτησης από αυτό, των απολεσθέντων φορτίων ισχύος, και θα προσδιορισθεί η γενικότερη γεωστρατηγική του δυναμική. Επίσης θα προσδιορισθούν οι νέες γεωπολιτικές τάσεις που αναπτύσσονται στην Κεντρική Μέση Ανατολή, σε σχέση με την εδαφική ενεργειακή δυναμική, και θα αποτιμηθούν τα αποτελέσματα των δράσεων του Ισλαμικού κράτους (ΙΚ) στον Ευρωπαϊκό χώρο και οι επιδράσεις αυτών στο Ελληνικό Κράτος. Τέλος, θα προτείνω συγκεκριμένα μέτρα περιορισμού, αναστολής και πρόληψης, δυσμενών καταστάσεων που έχουν ήδη δημιουργηθεί ή θα δημιουργηθούν στο μέλλον, από παρόμοια φαινόμενα. Προκειμένου να οδηγηθώ με ασφάλεια και αντικειμενικότητα σε ερμηνείες, κρίσεις και συμπεράσματα, έπρεπε το Ισλαμικό Κράτος να εξεταστεί σε όλες του τις πτυχές. Ως εκ τούτου η εργασία χωρίσθηκε σε επτά κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο, θα εξεταστεί το ποσοστό επηρεασμού και διαμόρφωσης της πολιτικής, κοινωνικής, στρατιωτικής και τρομοκρατικής κουλτούρας του ΙΚ, από το Ισλάμ. Το βασικό συμπέρασμα που εξάγεται από το κεφάλαιο είναι πως το Ισλάμ επηρέασε καταλυτικά το Ισλαμικό Κράτος. Στο δεύτερο κεφάλαιο, θα σκιαγραφηθεί η απαρχή και εξέλιξή του, καθώς δεν αποτελεί μία αυτοφυή κρατική οντότητα. Έχει παρελθόν, ενώ έχουν καταγραφεί και άλλες αποτυχημένες προσπάθειές του, να δημιουργήσει κάποια μορφή κρατικής οντότητας. Το βασικότερο συμπέρασμα από αυτό το κεφάλαιο είναι ότι διαφαίνεται μία επανάληψη οπτικών και πρακτικών του Ισλαμικού Κράτους, αποτυχημένες όπως έδειξε η ιστορία, οι οποίες οφείλονται στα μοναδικά διαχρονικά μονοπάτια που έχει επιλέξει να διασχίζει, τα μονοπάτια του Ισλάμ και της βίας. Στο τρίτο κεφάλαιο, θα αναλυθεί η στρατιωτική του δράση βάσει των κυριοτέρων παραγόντων και «οπτικών», που πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το βασικότερο συμπέρασμα είναι ότι, σε γενικό πλαίσιο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτελέστηκαν επιτυχώς, με αδυναμία όμως διατήρησης των κεκτημένων καθώς επήλθε η «τριβή» και φθορά του πολέμου. Στο τέταρτο κεφάλαιο, θα αναλυθεί η τρομοκρατική δράση του ΙΚ και ο τρομερός αντίκτυπος που είχε στο διεθνές προσκήνιο. Το βασικότερο συμπέρασμα είναι η ικανότητα παραγωγής τρόμου από το ΙΚ, σε αντιδιαστολή με την ανικανότητα κυρίως των ευρωπαϊκών πολιτικών ασφαλείας, να ανταποκριθούν στην αποστολή και στο έργο τους που είναι η ασφάλεια των πολιτών. Στο πέμπτο κεφάλαιο, θα αναλυθούν οι γεωστρατηγικές και γεωπολιτικές των ισχυρών διεθνών δρώντων, συγκεκριμένα των ΗΠΑ και της Ρωσίας, του ΙΚ και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής. Βασικό συμπέρασμα του κεφαλαίου είναι πως οι μεγάλοι διεθνείς δρώντες καθόρισαν στον μεγαλύτερο βαθμό την εξέλιξη του Ισλαμικού Κράτους, με διάφορους τρόπους οι οποίοι πάντοτε όμως, εξυπηρετούσαν τα συμφέροντά τους. Στο έκτο κεφάλαιο, θα εξαχθούν και θα αναφερθούν συνολικά τα συμπεράσματα της εργασίας ανά τομέα δράσεως και επιδράσεως. Τέλος, στο έβδομο κεφάλαιο θα αναφερθούν οι δημιουργηθείσες υφιστάμενες καταστάσεις σε διάφορους τομείς, οι οποίες θα συνοδεύονται από προτάσεις αντιμετώπισης και αναστολής των δυσμενών συνθηκών που δημιούργησε η επέλαση του ΙΚ. Τα βασικότερα συμπεράσματα του κεφαλαίου είναι ότι απαιτείται, η εκ νέου ανάγνωση των αιτημάτων του μουσουλμανικού κόσμου, ο επανασχεδιασμός των πολιτικών ασφαλείας, και η εξέταση σε νέα βάση, συνύπαρξης του Ισλάμ με την Δύση. Το ΙΚ έχει σφυρηλατηθεί πάνω σε έντονα φορτισμένα θρησκευτικά, κοινωνικά και πολιτικά δόγματα και παραδόσεις. Έχει μετατραπεί πιθανώς σε ιδέα. Ίσως ήταν πάντα μία ιδέα, ένα όνειρο, ένα όραμα. Ίσως κάποιοι να προσπαθήσουν, εάν δεν το έχουν κάνει ήδη, να το μετατρέψουν σε αξία. Οι αξίες, οι ιδέες και τα όνειρα δύσκολα αποσυντίθενται. Επομένως ένα ερώτημα το οποίο αποτελεί σημείο αφετηρίας μελλοντικής έρευνας είναι το εξής : Τι θα γίνει αν το ΙΚ αξιολογήσει, ερμηνεύσει και εκμεταλλευτεί σωστά τα lessons learned της αποτυχίας του;