Ο κοινωνικός αποκλεισμός στον εθνικό καταμερισμό εργασίας: επαγγελματική κινητικότητα

Το ζήτημα που διερευνάται είναι η σχέση του κοινωνικού αποκλεισμού εθνικοτήτων στο πλαίσιο του κοινωνικού καταμερισμού εργασίας. Πιο συγκεκριμένα, οι περισσότερες μελέτες εστιάζουν σε μεταβλητές που διαχωρίζουν το μεταναστευτικό πληθυσμό αναλόγως το φύλο, τη θρησκεία, την εθνική καταγωγή αλλά και αν έχουν άδεια παραμονής. Σήμερα δημιουργούνται χώροι αποκλεισμού και ομάδων ανθρώπων , οι οποίοι αντιμετωπίζουν ανεργία, υποαπασχόληση, ετεροαπασχόληση, φτώχεια, αστική εξαθλίωση και κοινωνικούς αποκλεισμούς. Θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε τους μηχανισμούς του κοινωνικού αποκλεισμού από μια διαφορετική οπτική, όπως ο στιγματισμός, τα εθνικά στερεότυπα ώστε να γίνει κατανοητό γιατί αποτελεί πρόβλημα και περιορίζει εθνικότητες σε συγκεκριμένα επαγγέλματα. Πιο συγκεκριμένα, το πρόβλημα σε θεωρητικό επίπεδο που δημιουργείται είναι τα «κλειστά επαγγέλματα». Άτομα συγκεκριμένων εθνικών ομάδων «σπρώχνονται» σε συγκεκριμένες εργασίες. Αυτό μπορεί να γίνει κατανοητό μέσα από το παράδειγμα της Αμερικάνικης στρωμάτωσης. Παρατηρείται ότι οι νέγροι αποκλείονταν στην κατώτερη κάστα, αυτή των νέγρων λόγω χρώματος και με την πάροδο των χρόνων, περιόρισε την κινητικότητά τους, επιτρέποντάς τους έναν πολύ περιορισμένο επαγγελματικό ορίζοντα. Μάλιστα, περιορίζονταν στα «νέγρικα» επαγγέλματα κάνοντας παροδικές εργασίες ενώ απαγορευόταν η εργασία με λευκούς. Κάτι παρόμοιο βλέπουμε και σήμερα στην Ελληνική κοινωνία αφού λόγω στίγματος και αναπαραγωγής αρνητικών στερεοτύπων, άτομα συγκεκριμένης εθνικότητας πλαισιώνονται σε ορισμένες εργασίες. Για παράδειγμα, οι Φιλιππινέζες θεωρούνται ικανές εσωτερικές οικιακές εργάτριες σε σχέση με τις Αλβανίδες, οι οποίες θεωρούνται ικανές ως εξωτερικές μόνο. Αυτό διότι υπάρχει ο φόβος της αναξιοπιστίας και μερικές φορές των παραβατικών ενεργειών των συμπατριωτών τους, εξαιτίας της αναπαραγωγής των αρνητικών στερεοτύπων. Όλα αυτά προκαλούν ανισότητες, διακρίσεις και οδηγούν στην περιθωριοποίηση. Σε εμπειρικό επίπεδο ,η έρευνα εστιάζει σε κάποιες θεματικές και άξονες ώστε να διαπιστωθεί η οικονομική και κοινωνική θέση των ερωτωμένων αλλά και ο βαθμός επιρροής από τις δικές τους αντιλήψεις και εμπειρίες. Πραγματοποιήθηκε εμπειρική διερεύνηση με τη χρήση ημι-δομημένων συνεντεύξεων σε άτομα που ανήκουν στη μεσαία κοινωνική κατηγορία, ηλικίες 24 ως 30 ετών ώστε να γίνει μια προσπάθεια προσέγγισης στο τρόπο που ο κοινωνικός αποκλεισμός και τα στερεότυπα επηρεάζουν κοινωνικές, εθνικές ή θρησκευτικές ομάδες. Κλείνοντας, η εργασία θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως κίνητρο για άλλες μελλοντικές έρευνες που θα μπορούσαν να προσεγγίσουν τις αλλαγές στον κοινωνικό καταμερισμό εργασίας και στα επαγγέλματα σε περιόδους οικονομικής κρίσης.