Αντιλήψεις και νοηματοδοτήσεις αστυνομικών για το αδίκημα του βιασμού: μια ποιοτική διερεύνηση

Ο ρόλος του Αστυνομικού που βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» και διαχειρίζεται περιστατικά βιασμών αποδεικνύεται κρίσιμος, αλλά δεν έχει μελετηθεί διεξοδικά. Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων και οι νοηματοδοτήσεις των Αστυνομικών για το αδίκημα του βιασμού. Συγκεκριμένα, διερευνάται η εννοιολόγηση του όρου «βιασμός» από τα Αστυνομικά Όργανα και η ταύτισή του με τους όρους του θεσμικού πλαισίου και το κατά πόσο οι προσλήψεις και οι αναπαραστάσεις των Αστυνομικών επηρεάζουν την αντιμετώπιση του εν λόγω αδικήματος όσον αφορά στο θύμα, στο δράστη και στο εγκληματικό επεισόδιο. Το θέμα προσεγγίστηκε με ποιοτική διερεύνηση. Το εργαλείο που επιλέχθηκε και χρησιμοποιήθηκε για τη συλλογή δεδομένων είναι εκείνο της προσωπικής συνέντευξης οι οποίες διεξήχθησαν με 20 Αστυνομικούς (άνδρες – γυναίκες) που εργάζονται ή είχαν εργαστεί σε Τμήματα Ασφαλείας του νομού Αττικής. Μετά την ολοκλήρωση των μαγνητοφωνημένων συνεντεύξεων ακολούθησε η απομαγνητοφώνησή τους. Στη συνέχεια, για την ανάλυση των δεδομένων, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου, για τη διερεύνηση του θέματος. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες δέχονται επιρροές από το ρόλο που τους ανατίθενται από την Αστυνομική Ακαδημία και νιώθουν, σε μεγάλο βαθμό, ότι αν και δεν διαθέτουν τις γνώσεις και τις ικανότητες που σχετίζονται με τη διαχείριση των πρωταγωνιστών ενός εγκληματικού επεισοδίου, είναι «σωστοί» και αποτελεσματικοί στη δουλειά τους καθώς εφαρμόζουν τις τυποποιημένες διαδικασίες. Οι περισσότεροι ερωτηθέντες ταυτίζονται με το θεσμικό πλαίσιο της έννοιας του όρου «βιασμός» και πιστεύουν ότι κάθε άνθρωπος μπορεί να είναι θύμα, οποιοσδήποτε θα μπορούσε να είναι δράστης, ενώ το αδίκημα μπορεί να λάβει χώρα οπουδήποτε αρκεί να είναι σε απομονωμένη περιοχή. Επίσης, οι περισσότεροι θεωρούν ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος της κατάρτισης και της εκπαίδευσης των Αστυνομικών για το αδίκημα του βιασμού, ωστόσο η έρευνα δείχνει ότι επιπλέον και η μόρφωση και η εμπειρία είναι σημαντικά, στην εξάλειψη κοινωνικών στερεοτύπων και στην διαπλάτυνση των στάσεων και των αντιλήψεων του Αστυνομικού κατά τη διαχείριση περιστατικών βιασμού.