Λόγοι υποχρεωτικής και προαιρετικής μη εκτέλεσης του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, κατ’ άρθρα 3, 4 και 4 α της απόφασης πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ και άρθρα 11 και 12 Ν. 3251/2004

Το ΕΕΣ αποτελεί την πρώτη περίπτωση εφαρμογής στον τομέα του ποινικού δικαίου της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης. Εισήχθη απλουστευμένη διαδικασία παράδοσης του εκζητουμένου μεταξύ των δικαστικών αρχών, χωρίς την εμπλοκή της εκτελεστικής εξουσίας. Πλέον ήταν δυνατή η παράδοση των ημεδαπών και καταργήθηκε ο έλεγχος του διττού αξιοποίνου για 32 κατηγορίες αξιόποινων πράξεων. Οι λόγοι μη εκτέλεσης του ΕΕΣ προβλέπονται εξαντλητικά στα άρθρα 3, 4 και 4 α της Απ.Πλ. 2002/584/ΔΕΥ. Λόγοι υποχρεωτικής μη εκτέλεσης του ΕΕΣ: 1.Αμνηστία (άρθ. 3 περ. 1 Απ.Πλ.). 2.Τελεσίδικη (αμετάκλητη) εκδίκαση σε κράτος μέλος της ΕΕ (άρθ. 3 περ. 2 Απ.Πλ). Απηχεί την αρχή ne bis in idem. Η ερμηνεία της γίνεται σύμφωνα με την ερμηνεία, που έχει δοθεί στο άρθ. 54 της ΣΕΣ Schengen. Αυτοτελής η έννοια της «αμετάκλητης εκδίκασης». Θεωρείται ότι υπάρχει όταν έχει εξαλειφθεί οριστικά η δυνατότητα άσκησης ποινικής δίωξης. Περιλαμβάνονται και οι εισαγγελικές διατάξεις, αφού προηγουμένως ο κατηγορούμενος έχει εκπληρώσει ορισμένες υποχρεώσεις. Η ποινή που αναστέλλεται θεωρείται ότι «εκτίεται». 3.Ποινικώς ανεύθυνοι ανήλικοι (άρθ. 3 περ. 2 Απ.Πλ.). Εφαρμόζεται μόνο στους ανηλίκους, που δεν έχουν την ηλικία για να θεωρούνται ποινικά υπεύθυνοι για τις πράξεις. Λόγοι προαιρετικής μη εκτέλεσης του ΕΕΣ: 1.Μη έλεγχος διττού αξιοποίνου (άρθ. 4 περ. 1 Απ.Πλ.). 2.Εκκρεμής ποινική δίωξη στο κράτος μέλος εκτέλεσης (άρθ. 4 περ. 2 Απ.Πλ). Συνταγματική η παράδοση ημεδαπών. Η απόφαση της διαμεταγωγής του ημεδαπού (που δεν διώκεται στην Ελλάδα) λαμβάνεται από το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο. Έννοια της «δίωξης». 3.Ποινική δίωξη για την ίδια αξιόποινη πράξη αδύνατη στο κράτος μέλος εκτέλεσης (άρθ. 4 περ. 3 Απ.Πλ.). 4.Παραγραφή της δίωξης ή της ποινής (άρθ. 4 περ. 4 Απ.Πλ.). Κατά τη νομολογία του ΑΠ, η παραγραφή δεν εξετάζεται αν το αδίκημα εμπίπτει στον κατάλογο του άρθρου άρθ. 2§2 Απ.Πλ. 5.Τελεσίδικη απόφαση σε τρίτη χώρα (άρθ. 4 περ. 5 Απ.Πλ.). 6.Το κράτος μέλος εκτέλεσης αναλαμβάνει την εκτέλεση της ποινής (άρθ. 4 περ. 6 Απ.Πλ.). Έννοια «κατοικίας», «διαμονής» (αυτοτελείς). Η αρμοδιότητα για την ανάληψη της υποχρέωσης να εκτιθεί η ποινή στην Ελλάδα, ανήκει στο αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο. 7.Εξωεδαφικότητα-αξιόποινες πράξεις τελεσθείσες εκτός του εδάφους του κράτους-μέλους έκδοσης του Ε.Ε.Σ. (άρθ. 4 περ. 7 της Απ.Πλ.). 8.Ερήμην δίκες (4 α Απ.Πλ.). Πραγματική γνώση από τον κατηγορούμενο του τόπου και χρόνου της διεξαγωγής της δίκης και των συνεπειών της μη εμφάνισής του. Αυτοτελής η έννοια «δίκης που οδήγησε στην έκδοση της απόφασης». Λήψη γνώσης της ερήμην απόφασης και δυνατότητα άσκησης ενδίκων μέσων για επανεξέταση της ουσίας της υπόθεσης. Μεταφορά των λόγων μη εκτέλεσης του ΕΕΣ στην ελληνική έννομη τάξη, με τα άρθρα 11 και 12 του Ν. 3452/2004. Οι τρεις λόγοι υποχρεωτικής μη εκτέλεσης του ΕΕΣ της Απ.Πλ. μεταφέρθηκαν αυτούσιοι. Αντίθετα, κάποιοι από τους λόγους προαιρετικής μη εκτέλεσης μεταφέρθηκαν ως υποχρεωτικοί (ήτοι οι προβλεπόμενοι στο άρθ. 11 εδ. δ΄, στ΄, ζ΄, η΄ Ν. 3251/2004), με αποτέλεσμα να τίθεται ζήτημα συμβατότητας με την Απ.Πλ. Προσθήκη λόγου με 11 περ. ε΄ Ν. 3251/2004. Τεκμήριο σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων συναγόμενο από την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Ανατροπή του τεκμηρίου από το ΔΕΕ, όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος παραβίασης των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έλεγχος αναλογικότητας κατά την έκδοση και εκτέλεση ΕΕΣ.