Σχεδιασμός και υλοποίηση προγράμματος εκπαίδευσης στο απολαμβάνειν και εφαρμογή του σε ομαδικό πλαίσιο

Το απολαμβάνειν αποτελεί μία σχετικά πρόσφατη έννοια της θετικής ψυχολογίας αν και η ύπαρξη του μπορεί να αναχθεί στους αρχαίους χρόνους. Μπορεί να οριστεί ως μια μορφή συναισθηματικής ρύθμισης που στόχο έχει την αύξηση της έντασης και την επιμήκυνση της διάρκειας ενός θετικού βιώματος (Bryant, 1989· Bryant, Chadwick, and Kluwe, 2011). Περιλαμβάνει μια ποικιλία από στρατηγικές στις οποίες συγκεκριμένες σκέψεις και συμπεριφορές αξιοποιούνται με σκοπό την διατήρηση ή ενίσχυση των θετικών συναισθημάτων (Bryant, 1989, 2003· Bryant and Veroff, 2007). Οι έρευνες δείχνουν πως σχετίζεται θετικά με το ευ ζην καθώς σχετίζεται με συχνότερη και πιο έντονη υποκειμενική ευτυχία και λιγότερες ουδέτερες ή αρνητικές καταστάσεις διάθεσης (Bryant, 2003), οδηγεί σε αύξηση της ευτυχίας και των θετικών συναισθήματα. (Bryant, Smart, and King, 2005·Emmons and McCullough, 2003· Langston, 1994· Gable, Reis, Impett, and Asher, 2004· Quoidbach, Wood, and Hansenne, 2009), αυξημένη ικανοποίηση από τη ζωή (Gable and Haidt, 2005), και λιγότερα αρνητικά συναισθήματα (Hurley and Kwon, 2011· Straszewski, Siegel, 2018). Σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η δημιουργία ενός προγράμματος εκπαίδευσης στις στρατηγικές του απολαμβάνειν και η εφαρμογή του σε ομαδικό πλαίσιο. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού πραγματοποιήθηκαν τρείς έρευνες. Η πρώτη έρευνα αφορά στον έλεγχο των ψυχομετρικών ιδιοτήτων του ψυχομετρικού εργαλείου Ways of Savoring Checklist σε ελληνικό πληθυσμό. Σκοπός της έρευνας ήταν η δημιουργία ενός έγκυρου και αξιόπιστου ψυχομετρικού εργαλείου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες του εργαλείου στον ελληνικό πληθυσμό. Η δεύτερη έρευνα αφορά στην δημιουργία ενός πιλοτικού προγράμματος εκπαίδευσης ατόμων στο απολαμβάνειν. Σκοπός του προγράμματος ήταν η διερεύνηση της δυνατότητας διδασκαλίας του απολαμβάνειν, εξετάζοντας παράλληλα και τη σχέση ανάμεσα στο απολαμβάνειν και σε άλλες πτυχές της ψυχολογικής ευημερίας, όπως και δείκτες ψυχολογικών δυσκολιών. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας έδειξαν ότι τα άτομα που συμμετέχουν σε ένα τέτοιοι πρόγραμμα μπορούν να εκπαιδευτούν ως προς τις στρατηγικές του απολαμβάνειν και η εκπαίδευση αυτή έχει σημαντικά οφέλη στην ψυχική τους υγεία. Η τρίτη έρευνα αφορά στην δημιουργία ενός πιλοτικού προγράμματος εκπαίδευσης ατόμων στο απολαμβάνειν, με βάση τα αποτελέσματα της πιλοτικής έρευνας και αφού έχουν γίνει οι αναγκαίες τροποποιήσεις. Σκοπός του προγράμματος ήταν η διερεύνηση της δυνατότητας διδασκαλίας των στρατηγικών του απολαμβάνειν, εξετάζοντας παράλληλα και τη σχέση ανάμεσα στο απολαμβάνειν και σε άλλες πτυχές της ψυχολογικής ευημερίας, όπως και δείκτες ψυχολογικών δυσκολιών. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας έδειξαν ότι τα άτομα που συμμετέχουν σε ένα τέτοιοι πρόγραμμα μπορούν να εκπαιδευτούν ως προς τις στρατηγικές του απολαμβάνειν και η εκπαίδευση αυτή έχει σημαντικά οφέλη στην ψυχική τους υγεία. Στο σύνολο τους τα αποτελέσματα των διεξαχθέντων ερευνών μας παρέχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι στρατηγικές του απολαμβάνειν μπορούν να διδαχθούν και πως η αξιοποίηση τους προάγει και ενισχύει την ψυχική υγεία του ατόμου. Τέλος, οι περιορισμοί της παρούσας έρευνας θα συζητηθούν με την προοπτική να δώσουν νέες κατευθύνσεις στον τομέα της έρευνας της θετικής ψυχολογίας, φωτίζοντας περισσότερο την έννοια του απολαμβάνειν τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο.