Οι τεχνολογικές πλευρές της κοινωνίας του θεάματος: το ερώτημα της επικαιρότητας του Debord
Φίλιππα, Μαρία Μ.
2025
Η θεωρία του θεάματος του Guy Debord αποτελεί μια από τις πιο επιδραστικές κριτικές αναλύσεις της σύγχρονης κοινωνίας, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο οι εικόνες και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας διαμορφώνουν την ανθρώπινη εμπειρία. Στον σημερινό ψηφιακό κόσμο, όπου η πληροφορία καταναλώνεται κυρίως μέσω οθονών και κοινωνικών δικτύων, το θέαμα φαίνεται όχι μόνο να έχει ενισχυθεί, αλλά και να έχει αποκτήσει νέες, πιο διαδραστικές και εξατομικευμένες μορφές, οι οποίες ενσωματώνονται στην καθημερινή ζωή. Η παρούσα εργασία εξετάζει την επικαιρότητα της θεωρίας του Debord, εστιάζοντας στον ρόλο των μέσων μαζικής επικοινωνίας, της διαφήμισης και των κοινωνικών δικτύων στη διαιώνιση και επέκταση του θεάματος. Διερευνά πώς οι μηχανισμοί αυτοί συμβάλλουν στην αλλοτρίωση των ατόμων, στη διαμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων και στην ενίσχυση μιας καταναλωτικής κουλτούρας που βασίζεται στη συνεχή ροή εικόνων και πληροφοριών. Παράλληλα, αναλύεται η διαδραστικότητα που προσφέρουν οι σύγχρονες ψηφιακές πλατφόρμες και αν αυτή μπορεί να αποτελέσει εργαλείο κριτικής σκέψης και αντίστασης, ή αν εν τέλει εγκλωβίζει τους χρήστες σε νέες μορφές παθητικής κατανάλωσης. Μέσα από θεωρητική ανάλυση και κριτική προσέγγιση, η εργασία επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα κατά πόσο η θεωρία του θεάματος εξακολουθεί να είναι χρήσιμη για την κατανόηση της σύγχρονης ψηφιακής κουλτούρας, καθώς και αν τα νέα μέσα μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμοί χειραφέτησης ή ελέγχου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αντιφάσεις της σύγχρονης επικοινωνιακής πραγματικότητας, όπου η αλληλεπίδραση, η συμμετοχή και η ελευθερία του λόγου συνυπάρχουν με φαινόμενα όπως η παρακολούθηση, η χειραγώγηση των πληροφοριών και η διαμόρφωση της κοινής γνώμης μέσω αλγοριθμικών διαδικασιών. Τελικά, η ανάλυση επιδιώκει να φωτίσει τις νέες δυναμικές που προκύπτουν από τη σύγχρονη δικτυωμένη κοινωνία και να διερευνήσει κατά πόσο η κυριαρχία του θεάματος μπορεί να αμφισβητηθεί ή αν, αντιθέτως, αναπαράγεται μέσα από τις ίδιες τις δομές που υπόσχονται περισσότερη ατομική και συλλογική αυτονομία.
Download PDF
View in repository
Browse all collections