Από το χρηματιστικό κεφάλαιο στο ολοκληρωτικό κράτος. Μια αναφορά σε κρίσιμα χαρακτηριστικά του σύγχρονου καπιταλισμού μέσα από το έργο του Rudolf Hilferding.
Φουρίκος, Κώστας Δ.
2013
Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια μελέτη πάνω στο έργο του -αυστριακής καταγωγής- μαρξιστή, οικονομολόγου, θεωρητικού Rudolf Hilferding. Επιδιώκει να αναδείξει και να ξαναφέρει στο προσκήνιο της σύγχρονης συζήτησης, κρίσιμες πλευρές της θεωρητικής του συμβολής, η οποία συνδέθηκε εξ’ αρχής με τις προσπάθειες κατανόησης και ανάλυσης κρίσιμων στοιχείων του σύγχρονου καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και εκτείνεται χρονικά από την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα μέχρι και το Φλεβάρη του 1941, όταν ο Hilferding έχασε τη ζωή του όντας κρατούμενος στα χέρια της Gestapo. Ο Rudolf Hilferding είναι ένας από του σημαντικότερους μαρξιστές θεωρητικούς που εργάστηκε πάνω στα ζητήματα της συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης κεφαλαίου, των καρτέλ και των τραστ, της διόγκωσης της επιρροής των τραπεζών στη σύγχρονη οικονομία, των πολιτικών του ιμπεριαλισμού και της προβληματικής για τη δυνατότητα μετάλλαξης του αστικού κράτους σε ένα απολυταρχικό καθεστώς. Το έργο του δεν μπορεί να θεωρηθεί παρωχημένο ή αντικείμενο ιστορικής και μόνο μελέτης σήμερα, αντίθετα αποτελεί αναγκαία πλευρά κάθε σύγχρονης απόπειρας επιστημονικής κατανόησης της νεότερης φάσης της καπιταλιστικής ανάπτυξης τόσο στα οικονομικά, όσο και στα πολιτικά χαρακτηριστικά αυτής και πολύ περισσότερο στην αναγκαία κάθε φορά διαλεκτική σύνδεση αυτών των δύο φαινομενικά διακριτών πλευρών. Η εργασία χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστούν και να σταχυολογηθούν οι σημαντικοί σταθμοί της ζωής του R. Hilferding. Οι κρίσιμες πλευρές και τα επιτεύγματα, τόσο του ερευνητικού του έργου όσο και της έντονης παρουσίας του στην πολιτική ζωή της Γερμανίας κατά την περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Στο δεύτερο μέρος το ενδιαφέρον στρέφεται στο Χρηματιστικό Κεφάλαιο. Την κεντρική έννοια δηλαδή και το ομώνυμο βιβλίο με τα οποία ο Hilferding συμβάλλει στην κατανόηση των μεταβολών που συγκροτούσαν στις αρχές του περασμένου αιώνα μια διαφορετική κατάσταση και φάση του καπιταλισμού. Τέλος στο τρίτο μέρος η εργασία επικεντρώνεται στην πολιτική του χρηματιστικού κεφαλαίου, τον ιμπεριαλισμό. Στις πολιτικές μεταβολές που δημιουργεί η νέα οικονομική και παραγωγική κατάσταση του καπιταλισμού στο επίπεδο του κράτους και των διεθνών σχέσεων των διαφορετικών κρατών. Η ανάδειξη όλων των παραπάνω ιδιαίτερων στοιχείων στο έργο του Hilferding θα επιχειρηθεί να γίνει και με πλευρές της σκέψης άλλων διανοητών και ερευνητών που την ίδια περίοδο ή και αργότερα εμπλέκονται αντικειμενικά σε διάλογο μαζί του.
Download PDF
View in repository
Browse all collections