Η αποτύπωση της εθνοτικής έννοιας «Έλληνας» [Greek–Greece] στα περιηγητικά κείμενα Βρετανών και Γάλλων ταξιδιωτών-περιηγητών στην Πελοπόννησο (1571 – 1820)

Κεντρικός άξονας της εργασίας είναι η χρήση των όρων «Έλληνας – ελληνικό» κ.λπ. από Βρετανούς και Γάλλους περιηγητές. Ειδικότερα, καταγράφεται και αναλύεται το εννοιολογικό – εθνοτικό – φυλετικό – πολιτισμικό περιεχόμενο του όρου «Έλληνας», οι διάφορες, αρνητικές ή θετικές, συνδηλώσεις του, το κατά πόσον ο όρος αναφέρεται σε θρησκευτικές ή εθνικές ομάδες, σε κοινωνικούς ή άλλους σχηματισμούς μέσα στα πλαίσια του οθωμανικού κράτους, σε συνάρτηση και συνεξέταση με το ιστορικοκοινωνικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο έλαβαν χώρα οι περιηγήσεις, τη γνωστική και μεθοδολογική σκευή των περιηγητών, τα κίνητρα της περιήγησής τους, την καταγωγή τους, τις πολιτισμικές τους καταβολές και προκαταλήψεις, τα επιστημονικά ενδιαφέροντά τους, το πολιτικό κλίμα της εποχής, αλλά και τις διπλωματικές επαφές της χώρας προέλευσης του εκάστοτε περιηγητή με το οθωμανικό κράτος και τις γεωπολιτικές ισορροπίες που επιδιώκονταν. Το πρώτο κεφάλαιο αποτελεί εισαγωγικό κομμάτι της εργασίας για τον περιηγητισμό στον ελληνικό χώρο και τα περιηγητικά κείμενα, στο οποίο επιχειρείται και μια τυπολογική ταξινόμηση των «τύπων» περιηγητών που επισκέφθηκαν τον ελλαδικό χώρο. Το δεύτερο κεφάλαιο περιγράφει τη στοχοθεσία της έρευνας (γενικούς και ειδικούς στόχους), το γενικό πλαίσιο της έρευνας και τη μεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθήθηκε. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται με πλήρεις βιβλιογραφικές λεπτομέρειες τα περιηγητικά κείμενα που έχουν επιλεγεί και περιγράφεται, επίσης, η διαδικασία επεξεργασίας των κειμένων. Στο τέταρτο κεφάλαιο και κυρίως μέρος της εργασίας παρουσιάζεται σε μορφή word το σύνολο των παραθεμάτων - πηγών από το έργο των συγγραφέων, σε πιστή αντιγραφή από το πρωτότυπο κείμενο, και η ανάλυση – σχολιασμός τους, καθώς και μια συνοπτική βιογραφική παρουσίαση των συγγραφέων, η οποία ενέχει ενδιαφέρον για την τελική εξαγωγή συμπερασμάτων, καθώς το ύφος, οι περιγραφές, οι απόψεις και οι αξιολογικοί χαρακτηρισμοί μέσα στα κείμενα συνδέονται με την καταγωγή, εθνική προέλευση, μόρφωση, στόχο του ταξιδιού κ.λπ. του συγγραφέα. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύονται τα συμπεράσματα. Στο έκτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η βιβλιογραφία της εργασίας.\r\nΟρίστηκε ως χρονικό φάσμα αναφοράς η περίοδος από το 1571 (ναυμαχία της Ναυπάκτου) έως το 1820 (ελάχιστο χρονικό σημείο απόστασης από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης) κατά την οποία ξεκίνησε το περιηγητικό ρεύμα προς την Ανατολή και η έννοια «Έλληνας» δεν εχρησιμοποιείτο επισήμως για την υποδήλωση κάποιων εθνικών ή κοινωνικών ομάδων. Μελετήθηκαν κείμενα Βρετανών και Γάλλων ταξιδιωτών, τα οποία εκπροσωπούν δύο σημαντικές Δυνάμεις της εποχής, που ενδιαφέρονταν για τις εξελίξεις στην ευρύτερη οθωμανική επικράτεια. Έχουν επιλεγεί 14 περιηγητές (7 Άγγλοι και 7 Γάλλοι) και τα αντίστοιχα περιηγητικά τους κείμενα. Επιδίωξη της έρευνας, μέσω αυτής της ισάριθμης νομής του ερευνητικού υλικού, είναι η ποσοτικά και ποιοτικά ισομερής κειμενική ανάλυση, όπως προκύπτει από τη διαφορετική εθνική καταγωγή των περιηγητών, η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διαφοροποίηση στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, στην ιδιότητα εκάστου περιηγητή και στα κίνητρα της περιήγησής του, αλλά και η κάλυψη όλου του χρονικού αναπτύγματος της υπό εξέταση περιόδου. Επελέγη η Πελοπόννησος, περιοχή με μεγάλη σημασία για τη Δύση, στην οποία -ή για την οποία- διεξήχθησαν επανειλημμένες πολεμικές συρράξεις, μέχρι και τα τέλη του 18ου αιώνα, και, ως μία από τις πύλες εισόδου στην Ανατολή.\r\nΑπό την επεξεργασία των 14 περιηγητικών κειμένων και από τα στοιχεία της έρευνας που προέκυψαν, παρατηρήθηκε και κατέστη εφικτή η κατηγοριοποίηση – τυποποίηση των διατυπώσεων των περιηγητών σε 16 ευρείες κατηγορίες – θεματικά φάσματα αναφοράς.