Η έννοια της αλλοτρίωσης στον Χερμπερτ Μαρκούζε

Η Μαρκουζιανή έννοια της αλλοτρίωσης προέρχεται από τα Φιλοσοφικά και Οικονομικά χειρόγραφα του Μαρξ. Εκεί ο Μαρξ κάνει κριτική στην καπιταλιστική κοινωνία και στην κυριαρχία του ανθρώπου από άλλον άνθρωπο. Η κυριαρχία είναι η αιτία της αλλοτρίωσης. Ο Μαρκούζε θεωρεί ότι η νέα κοινωνία, η κοινωνία της αφθονίας είναι μια κοινωνία της κυριαρχίας. Η τεχνολογική ανάπτυξη αντί να είναι απελευθερωτική για τον άνθρωπο είναι πολύ κυριαρχική. Ο άνθρωπος είναι σκλάβος των μηχανών και των αφεντικών. Η νέα τεχνολογία προσφέρει πολλές ευκολίες και νέες ανάγκες στον άνθρωπο αλλά αυτές οι ευκολίες και οι ανάγκες είναι απατηλές. Κάνουν τον άνθρωπο περισσότερο σκλάβο στις μηχανές και στα αφεντικά. Τα αφεντικά αρπάζουν την εργασία των ανθρώπων και τους κάνουν σκλάβους κάτω από την κυριαρχία τους. Η τεχνολογία γίνεται πραγματικά πολύ καταπιεστική. Ο Μαρκούζε ασκεί κριτική και σε άλλες όψεις της αλλοτριωμένης και καταπιεστικής κοινωνίας. Πιστεύει ότι η κουλτούρα είναι απόλυτα ενσωματωμένη στην αλλοτριωμένη κοινωνία και είναι στήριγμά της. Στην άλλη πλευρά, το κύριο φιλοσοφικό ρεύμα της καπιταλιστικής κοινωνίας είναι ο θετικισμός. Ο Μαρκούζε θεωρεί ότι ο αποκλεισμός της διαλεκτική φιλοσοφίας από την καπιταλιστική κοινωνία και η επικράτηση του θετικισμού, νεκρώνει την κριτική σκέψη. Έτσι, ο άνθρωπος που ζει σε μια τέτοιου τύπου κοινωνία δεν μπορεί να αντιδράσει και να αναλάβει τη ζωή του χωρίς αφεντικά. Είναι λοιπόν αλλοτριωμένος.