Η χρήση τοξικών ουσιών στην Ελλάδα μέσα από το ρεμπέτικο τραγούδι (1920-1940)

Η διατριβή, που αποτελείται από δύο μέρη, εκπονήθηκε έχοντας ως κύριο στόχο την ανάδειξη της ιστορικότητας της χρήσης και της εξάρτησης από ουσίες. Στο Πρώτο μέρος μελετάται η εμφάνιση του φαινομένου της εξάρτησης και ο πολυπαραγοντικός του χαρακτήρας, ορίζονται η κατάσταση εξάρτησης και ο εξαρτημένος και ακολούθως αναλύεται ο καθοριστικός ρόλος της Πολιτικής, Ιατρικής και Εγκληματολογίας στην εξέλιξή του φαινομένου. Εξετάζεται η χρήση των παράνομων ουσιών εξάρτησης στην Ελλάδα κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, οι θεωρητικές προσεγγίσεις και η αντιμετώπισή της εκ μέρους των ειδικών, των διωκτικών αρχών και του Τύπου. Επίσης μελετώνται οι κοινωνικές προεκτάσεις του φαινομένου και οι πρακτικές των θεσμών της Πολιτείας. Στη συνέχεια παρουσιάζονται: Το «προφίλ» του εξαρτημένου από οπιούχα και κοκαΐνη που εισήχθη για θεραπεία στα ψυχιατρικά ιδρύματα της Αθήνας. Οι αιτιολογικοί παράγοντες της εξάρτησης (σύμφωνα με τα ιατρικά ιστορικά) και η θεραπεία της εξάρτησης. Ανάλογη παρουσίαση γίνεται για τους χρήστες χασίς. Τέλος διατυπώνεται μια περιοδολόγηση της εξάρτησης από οπιούχα και κοκαΐνη στην Ελλάδα, από τις αρχές του 20ου αιώνα έως σήμερα. Στο Δεύτερο μέρος μελετάται το ρεμπέτικο ως πηγή πληροφόρησης για το σύνολο των χρηστών χασίς. Γίνεται παρουσίαση των κοινωνικών καταβολών του ρεμπέτικου, του ερευνητικού υλικού σχετικά με το «χασικλίδικο» και του ρόλου της μουσικής βιομηχανίας στην Ελλάδα. Μεθοδολογικά ακολουθείται η διαδικασία αποδιάρθρωσης της δημιουργίας (τραγούδι) και η ανασυγκρότησής της ώστε από το φαντασιακό του δημιουργού να προσεγγισθεί το κοινωνικά πραγματικό. Μελετάται το πλούσιο λεξιλόγιο των χρηστών χασίς και ακολουθούν: οι κατηγοριοποιήσεις, η ανάλυση περιεχομένου των τραγουδιών και η σύγκριση των «αυτοδίδακτων-πειραιωτών» με τους «καλλιεργημένους» δημιουργούς του ρεμπέτικου. Μελετώνται επίσης, βάσει των τραγουδιών ο χώρος και η τελετουργία της χρήσης χασίς, η σχέση χασισοποσίας-αστυνομίας και χασισοποσίας-θανάτου, ενώ διαμορφώνεται μια τυπολογία χρηστών χασίς. Τέλος γίνεται παράλληλη παρουσίαση της «πρέζας» στο ρεμπέτικο και στα «ιατρικά ιστορικά» των ψυχιατρικών ιδρυμάτων. Η έρευνα και μελέτη στηρίχθηκε κατά πολύ σε έξι αρχεία: 1.Αιγινητείου, 2.Δρομοκαϊτείου Θεραπευτηρίου, 3.Δημόσιου Ψυχιατρείου-Δαφνί, 4.Ελληνικής Βιβλιογραφίας για τις εξαρτήσεις της προπολεμικής περιόδου (προσωπική συλλογή), 5.Κουτσουμάρη Αριστοτέλη (Διοικητή Τμήματος Γενικής Ασφαλείας Αθηνών κατά την δεκαετία του 1930), 6.Ρεμπέτικων τραγουδιών (προσωπική συλλογή).