Σχέσεις Ρωσίας–Κίνας: συνεργασία ή ανταγωνισμός;

Τα κράτη σε όλη την ανθρώπινη ιστορία ενεργώντας ως ορθολογικοί δρώντες επιζητούν την ασφάλεια και την «εξισορρόπηση της ισχύος». Συνεπώς ο θεμελιώδης σκοπός κάθε κράτους, είναι η ίδια η επιβίωσή του, η κατοχύρωση του μεγέθους της ασφάλειας, η διατήρηση της αυτόνομης υπόστασής του, της εδαφικής κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας και αυτονομίας του. Κατ΄ επέκταση κάθε κρατικός σχηματισμός, αποπειράται να προωθήσει τα ιδιαίτερα συμφέροντά του, με τον τρόπο τον οποίον κρίνει αποτελεσματικότερο, υιοθετώντας μέτρα και συμπεριφερόμενο σε διεθνές επίπεδο επί τη βάσει των αρχών του ορθολογισμού, καθώς ενδεχόμενη ανορθολογική συμπεριφορά οδηγεί σε μείωση του μεγέθους της ασφάλειας και της ισχύος τους. Τα κράτη σήμερα εισερχόμενα σε μια νέα φάση πολυπολικότητας αναζητούν την ταυτότητά τους και επιδιώκουν πρόσκαιρες και «χαλαρές» μορφές συμμαχιών και συνεργασιών, που θα ικανοποιούν ταυτόχρονα και το αίσθημα της ασφάλειάς τους. Το διεθνές περιβάλλον έχει σήμερα χαρακτηριστικά ασαφή, ρευστά και μη προσδιορισμένα. Ένα νέο πολυπολικό σύστημα φαίνεται να αναδεικνύεται στο οποίο, μεγάλες δυνάμεις όπως η Ρωσία και η ανερχόμενη Κίνα, θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Οι «παίκτες» που κυριαρχούν στο διεθνές σύστημα είναι, πέρα από τις «μεγάλες δυνάμεις», οι συμμαχίες που συνάπτουν τα κράτη, οι οικονομικές συνεργασίες μεταξύ τους, καθώς και οι περιφερειακές οικονομικές οργανώσεις στις οποίες συμμετέχουν. Η αμφισβήτηση του παρόντος διεθνούς συστήματος συνεπάγεται γεωπολιτικές προκλήσεις, ασυνέχεια και μετατροπές. Τα διλήμματα της παγκόσμιας ασφάλειας κατά τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα εμφανίζονται διαφορετικά από ποιοτικής απόψεως σε σύγκριση με αυτά του 20ου αιώνα. Ο παραδοσιακός δεσμός μεταξύ της εθνικής κυριαρχίας και της εθνικής ασφάλειας έχει πια διαρραγεί. Είναι γνωστό ότι οι φιλίες βασίζονται κυρίως σε συναισθηματικούς δεσμούς, ενώ οι συμμαχίες βασίζονται πρωτίστως σε συμφέροντα. Έτσι εάν τα μέλη μιας συμμαχίας μοιράζονται σημαντικά αμοιβαία συμφέροντα ασφάλειας, τότε θα είναι αξιόπιστοι σύμμαχοι, ανεξάρτητα από τις διαφωνίες σε άλλα ζητήματα ή στα γενικά συναισθήματά τους, ο ένας προς τον άλλον.\r\nΕπιπρόσθετα, καθίσταται πρόδηλο στην παρούσα εργασία ότι, με γνώμονα τη συσσωρευμένη ιστορική εμπειρία, αλλά και μελετώντας τις τωρινές διμερείς σχέσεις και συνεργασίας των δύο χωρών, εξετάζεται και αναλύεται το όλο πλαίσιο αρχιτεκτονικής των συνεργασιών και κατά πόσο αυτό θα επηρεάσει το διεθνές περιβάλλον. Εν κατακλείδι, μετά την μελέτη της εργασίας γίνεται φανερό, ότι ο ρόλος που διαδραματίζουν σήμερα στις διεθνείς σχέσεις οι συνεργασίες και γενικότερα η οικονομική αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών αυξάνεται διαρκώς, σε σημείο που η «οικονομική διαπλοκή» να υποβαθμίζει τις διακρατικές συγκρούσεις ή ακόμα και τον κίνδυνο ανάφλεξης ενός πολέμου μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Σε έναν κόσμο όπου η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαβρώνει τη βαρύτητα των «εθνικών δρώντων» στη διεθνή σκηνή, είναι σχεδόν μονόδρομος η «κατεύθυνση» να οδηγηθούμε, έστω και με κάποιες αμφιταλαντεύσεις, σε ένα σύστημα διεθνούς συνεργασίας, αρμονίας των συμφερόντων και ειρηνικής επίλυσης των προβλημάτων, μέσω διαβουλεύσεων στο πλαίσιο των διεθνών συνεργασιών και συμμαχιών.