Η ιστορική εξέλιξη της κοινωνικής ασφάλισης στν Ελλάδα

Στο επίκεντρο της παρούσας εργασίας είναι η κοινωνική προστασία των πολιτών από διάφορους τυποποιημένους κινδύνους που προέρχονται από την εργασία είτε αποτελούν συστατικό του κοινωνικού- οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο ζουν. Είναι όλα τα μέτρα που λαμβάνει η πολιτεία στα πλαίσια της κοινωνικής πολιτικής της, με την συναίνεση και άλλων παραγόντων όπως είναι οι εργοδότες, οι εργαζόμενοι και οι ομάδες ενδιαφέροντος προκειμένου να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν αποτελεσματικά ασφαλιστικά συστήματα. Στην ανασκόπηση της κοινωνικής ασφάλισης το ταξίδι ξεκινάει με την εννοιολογική οριοθέτηση σημαντικών όρων όπως είναι η κοινωνική προστασία/ασφάλεια, κοινωνική πρόνοια και κοινωνική ασφάλιση, όπως θα δούμε στο κεφάλαιο ένα. Θα παραθέσουμε τους κοινωνικούς κινδύνους και θα εξετάσουμε πως γεννήθηκαν οι κοινωνικές ασφαλίσεις κυρίως στην Ευρώπη. Στο επόμενο κεφάλαιο δύο, που είναι και ο βασικός κορμός της παρούσης εργασίας θα παρακολουθήσουμε τις φάσεις ανάπτυξης και εξέλιξης της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα. Η ιστορική αναδρομή ξεκινά λίγο μετά την ανασυγκρότηση του ελληνικού κράτους (1828), όπου ξεκινά και η πρώτη φάση με την ασυντόνιστη ανάπτυξη των ΦΚΑ στην Ελλάδα (ως το 1932) με κύριο χαρακτηριστικό την πολιτική της κοινωνικής πρόνοιας. Η δεύτερη φάση περιγράφει την εγκαθίδρυση του Ιδρύματος Κοινωνικής Ασφάλισης (ΙΚΑ) και την πολυπαθή πορεία του μέχρι την λειτουργία του το 1937 επί κυβερνήσεως Μεταξά. Η τρίτη περίοδος αφορά την σταδιακή επέκταση του θεσμού (1944 – 1974), η οποία δεν μένει ανεπηρέαστη από τις παγκόσμιες εξελίξεις. Κατά την τέταρτη περίοδο παρατηρείται η διοικητική ανασυγκρότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (1974 – 1989) λόγω της πρόωρης ωρίμανσής του. Στο τελευταίο κεφάλαιο τρία, περιγράφονται οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στην περίοδο της κρίσης και των μνημονίων (1990 – σήμερα) οι οποίες κρίνονται απαραίτητες για την βιωσιμότητα του θεσμού. Η σημαντικότερη εξ αυτών είναι η ίδρυση και λειτουργία του Ε.Φ.Κ.Α. στον οποίο εναποτέθηκαν οι ελπίδες ενός, ενιαίας εφαρμογής, συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.