Η Χίος ως πρώτος τόπος διαχείρισης της μικρασιατικής ήττας

Η παρούσα εργασία αποτελείται από δύο μέρη: στο ένα μελετάται η υποδοχή των προσφύγων της Δυτικής Μικράς Ασίας στη νήσο Χίο κατά τα έτη 1922-1923, ήτοι μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Παράλληλα ερευνάται η κατάσταση στην οποία ευρισκόταν το νησί, η ενδεχόμενη κρατική μέριμνα για τους πρόσφυγες κι αν πρόλαβε να υπάρξει κάποια ενσωμάτωση. Για το μέρος αυτό της εργασίας χρησιμοποιήθηκαν ως πρωτογενείς πηγές δύο τοπικές εφημερίδες της εποχής εκείνης, ένα χειρόγραφο, έξι πρακτικά συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Χίου, είκοσι πέντε μαρτυρίες και έντεκα φωτογραφίες. Από τις ερευνώμενες πηγές και τη βιβλιογραφία αναδύθηκαν πληροφορίες σχετικά με τη στέγαση των προσφύγων, την οικονομική τους ενίσχυση, τις κοινωνικές εντάσεις μεταξύ αυτών και των ντόπιων, ταπροβλήματα που αντιμετώπισε η Χίος λόγω της άφιξης τόσων χιλιάδων ανθρώπων στο νησί. Η τοπική κοινωνία άλλοτε έτεινε χείρα βοηθείας κι άλλοτε ήταν εχθρική. Απεδείχθη ότι η ενσωμάτωση των προσφύγων πόρρω απείχε από το να είναι εύκολη. Στο δεύτερο μέρος μελετάται ο ρόλος της Χίου στην προπαρασκευή της Επανάστασης της 11ης-09-1922, ενός στρατιωτικού κινήματος που εμπνεύστηκε ο συνταγματάρχης Νικόλαος Πλαστήρας. Τα ερωτήματα που τέθηκαν ήταν αν η διαπεραίωση του Πλαστήρα στη Χίο ήταν τυχαία και ποιοι παράγοντες συντέλεσαν στην οργάνωση του κινήματος. Ως πρωτογενείς πηγές χρησιμοποιήθηκαν δύο τοπικές εφημερίδες της εποχής εκείνης, μαρτυρίες κι ένα χειρόγραφο από τη βιβλιοθήκη του Κοραή. Αποδείχθηκε ότι η επανάσταση είχε ήδη προαποφασιστεί αλλά η Χίος αποτέλεσε καταλύτη στην οργάνωσή της λόγω της εγγύτητάς της στην Αθήνα, της ύπαρξης εκεί στρατού αλλά και των στενών σχέσεων του Πλαστήρα με τους ντόπιους. Τέλος στη Χίο αναπτύχθηκε ένας «πλαστηρικός» χώρος που ενίσχυσε τη μεταγενέστερη πολιτική του Πλαστήρα και των ομοφρόνων του.