Ίδρυση και λειτουργία της Παντείου Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστημών κατά την περίοδο 1930-1950

Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας απαντήθηκαν ορισμένα ερωτήματα που αφορούν την ίδρυση της Παντείου Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστημών κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου και τη λειτουργία της Σχολής κατά τις πρώτες δύο δεκαετίες, 1930-1950. Ακόμη ερευνήθηκε το Ιστορικό Αρχείο του Παντείου Πανεπιστημίου. Η ίδρυση Ελευθέρας Σχολής Πολιτικών Επιστημών στα χρόνια του Μεσοπολέμου συμβάδισε με τις ιδέες του Γεωργίου Φραγκούδη, του Αλέξανδρου Πάντου και του Ελευθέριου Βενιζέλου. Ο διττός ρόλος της Σχολής ήταν αφενός η εκπαίδευση ατόμων που θα στελέχωναν τις δημόσιες υπηρεσίες του ελληνικού κράτους και αφετέρου η γενικότερη κοινωνική και πολιτική επιμόρφωση του λαού. Η διοίκηση της Παντείου επεδίωκε την εξάρτηση από το κράτος παρά το όραμα του Γεώργιου Φραγκούδη, ενός από τους δύο ιδρυτές της Σχολής, για μια Σχολή ηθικής μόρφωσης, ελεύθερη όμως και ανεξάρτητη από το κράτος. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών μαζί με το Υπουργείο Παιδείας επεδίωξαν και κατάφεραν να αναλάβουν τον ρόλο της εποπτείας της Παντείου. Πολλά από τα μέλη του διδακτικού προσωπικού της Σχολής ήταν συγχρόνως και καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι Υπουργοί Παιδείας, οι εκπρόσωποί τους, ανώτατοι υπάλληλοι δημοσίων υπηρεσιών συμμετείχαν στη διοίκηση της Σχολής και καθόριζαν την πορεία της με στόχο πάντοτε την ανύψωση του κύρους της. Οι πολιτικές και ιδιαίτερα οι καθεστωτικές αλλαγές επηρέασαν τη λειτουργία της Σχολής, τόσο στη θεσμική της οργάνωση, όσο και στη σύνθεση του διδακτικού προσωπικού, στην πρόσληψη διοικητικού και υπηρετικού προσωπικού, στα προγράμματα σπουδών κ.ά. Κατά τη διάρκεια του πολέμου και της κατοχής η Πάντειος προσπαθούσε να αποκαταστήσει τη φυσιογνωμία της και την αναγνώρισή της σε σύγκριση με τα άλλα ανώτατα ιδρύματα της χώρας. Η λειτουργία της Σχολής ήταν όμως άμεσα εξαρτημένη από τις κατοχικές κυβερνήσεις, καθώς Πρόεδρος του Διοικητικού της Συμβουλίου ήταν ο εκάστοτε Υπουργός Παιδείας. Κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου απολύσεις καθηγητών ή απλών γραφέων, διαθεσιμότητες, διορισμοί ή επαναδιορισμοί συγκλόνισαν και αποδυνάμωσαν την Πάντειο, όπως και τα υπόλοιπα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Έδρες καταργήθηκαν, διατηρήθηκαν ή τροποποιήθηκαν με τη συναίνεση του Διοικητικού Συμβουλίου.