«ΚΥΠΡΙΑΚΟ: η συνταγματική κρίση, οι διακοινοτικές συγκρούσεις 1963-1964 και η θέσπιση της Ειρηνευτικής Δύναμης (UNFICYP) στην Κύπρο»

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η πραγμάτευση της διεθνοποίησης του Κυπριακού, μέσα στη δεκαετία του 1960. Η Συνταγματική Αναθεώρηση που επιχείρησε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, το 1963, έδωσε την αφορμή για το ξέσπασμα πρωτοφανών διακοινοτικών συγκρούσεων το 1963-1964. Αποτέλεσμα των συγκρούσεων υπήρξε η απόφαση 186/4.3.1964 του Συμβουλίου Ασφαλείας και η αποστολή, για πρώτη φορά, Ειρηνευτικής Δύναμης (UNFICYP) στο νησί. Εξετάζεται υπό ποια έννοια το Κυπριακό είναι διεθνές και όχι ελληνοτουρκικό ζήτημα. Δεδομένου ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ανεξάρτητο κράτος και μέλος του ΟΗΕ από το 1960 και η Τουρκία ως άλλο ανεξάρτητο κράτος συμμετέχει ενεργά στις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963-1964, πραγματοποιώντας βομβαρδισμούς επί Κυπριακού εδάφους, συμπεραίνεται ότι το ζήτημα διεθνοποιείται, αφού παραβιάζονται βασικά σημεία του Καταστατικού Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Επηρέασε η κρίση του 1963 την διεθνή νομιμότητα της Κυπριακή Δημοκρατίας, αφού αποχώρησαν οι Τουρκοκύπριοι από το Υπουργικό Συμβούλιο, καθώς και από κρατικούς και ημικρατικούς φορείς; Η Απόφαση 186/4.3.1964 του Συμβουλίου Ασφαλείας, η οποία απευθύνεται στην Κυπριακή κυβέρνηση ως τη νόμιμη κυβέρνηση στο Νησί αλλά και οι μετέπειτα Αποφάσεις του ΟΗΕ, που αναφέρονται στην ανωτέρω Απόφαση, μπορούν να θεωρηθούν ως επιβεβαίωση της νομιμοποίησης και της διεθνούς υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά τις προσπάθειες της τουρκικής πλευράς να την υπονομεύσει. Σκιαγραφείται, ακόμη, ο ρόλος της Ελλάδας στην κρίση του 1963. Επ’ αυτού διαπιστώνεται ότι οι κυβερνήσεις Καραμανλή και Παπανδρέου επέδειξαν αυτοσυγκράτηση, αποθαρρύνοντας τον Μακάριο σε σχέση με τα “13 σημεία” συνταγματικής αναθεώρησης, αλλά και αποφεύγοντας την άμεση εμπλοκή της ΕΛΔΥΚ στις συγκρούσεις. Η δε μεραρχία που στάλθηκε στην Κύπρο, καθώς η τουρκική απειλή γινόταν ορατή, λειτούργησε αποτρεπτικά, έναντι στην συνεχώς παρούσα ιδέα της τουρκικής εισβολής, μέχρι την απόσυρσή της από το καθεστώς της 21ης Απριλίου, το 1967.