Το δημογραφικό πρόβλημα και οι επιπτώσεις του στο ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η μελέτη των επιπτώσεων του δημογραφικού προβλήματος της Ελλάδας στο ισχύον ασφαλιστικό της σύστημα και των προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπιστούν, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του. Η διαμόρφωση του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τα πρότυπα των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών της μεταπολεμικής περιόδου, καταλήγοντας σε ένα σύστημα διανεμητικού χαρακτήρα. Οι δομικές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις της τελευταίας κυρίως δεκαετίας ως αποτέλεσμα των μνημονιακών δεσμεύσεων, οδήγησαν στην εφαρμογή επώδυνων μέτρων που λειτούργησαν εν μέρει θεραπευτικά ως προς τη δημοσιονομική εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος της χώρας. Καθώς όμως τα διανεμητικά συστήματα είναι ευάλωτα στις δημογραφικές μεταβολές, το φαινόμενο της δημογραφικής γήρανσης που χαρακτηρίζει τον πληθυσμό της Ελλάδας, εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Η ενίσχυση της χρηματοδότησης του ισχύοντος διανεμητικού συστήματος μέσω πολιτικών για την αύξηση της γονιμότητας ή την ενδυνάμωση του τομέα της απασχόλησης, δεν φαίνεται να οδηγεί στη μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του προβλήματος. Η μετάβαση σε μία μεικτή μορφή χρηματοδότησης με την εισαγωγή στοιχείων κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα, αποτελεί τη σύγχρονη διεθνή τάση στα ασφαλιστικά συστήματα και μία σοβαρά δοκιμασμένη πρόταση, που σταδιακά εισάγεται και στην Ελλάδα. Ως συμπέρασμα της μελέτης, προκύπτει ότι η δημογραφική γήρανση απειλεί σοβαρά το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας και ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος θα πρέπει να εστιάζει περισσότερο σε πολιτικές που αποδεσμεύουν τη χρηματοδότηση από τις δημογραφικές πιέσεις, αλλάζοντας τους όρους και τους συμβαλλόμενους, με σκοπό την εξοικονόμηση πόρων.