Εργασιακές αξίες, εμπορευματικές αξίες, τιμές και κατανομή του εισοδήματος : διερεύνηση βάσει εμπειρικών πινάκων εισροών-εκροών

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει πραγματοποιηθεί ένας σημαντικός αριθμός ερευνών, οι οποίες εστιάζουν στη σχέση τιμών-αξιών καθώς και τη μορφή των καμπυλών ωρομισθίου-ποσοστού κέρδους που αντιστοιχούν σε πραγματικά (actual) οικονομικά συστήματα. Τα κύρια ευρήματα των εν λόγω μελετών, οι οποίες έχουν βασισθεί σε Συμμετρικούς Πίνακες Εισροών-Εκροών και, επομένως, σε συστήματα απλής παραγωγής (single production), είναι τα εξής: (i) η απόκλιση τιμών-εργασιακών αξιών είναι αρκετά ‘μικρή’, (ii) η χρησιμοποίηση ως βάση μέτρησης της αξίας άλλων, πλην της εργασίας, εμπορευμάτων ‘δίνει’ αξίες οι οποίες αποτελούν πολύ χειρότερες προσεγγίσεις των τιμών απ’ ό,τι οι εργασιακές αξίες, και (iii) οι καμπύλες ωρομισθίου-ποσοστού κέρδους είναι ‘οιονεί’ γραμμικές. Στην βάση των παραπάνω αποτελεσμάτων, όχι σπάνια υποστηρίζεται ότι, παρόλο που η εργασιακή θεωρία της αξίας δεν έχει γενική ισχύ, εντούτοις αποτελεί αρκετά αξιόπιστο εργαλείο για την μελέτη της συμπεριφοράς πραγματικών οικονομικών συστημάτων. Σκοπός της παρούσης είναι: 1) η περαιτέρω διερεύνηση της σχέσης τιμών-αξιών σε συστήματα απλής παραγωγής, για την περίπτωση όπου ως βάση μέτρησης της αξίας θεωρούνται και άλλα, πλην της εργασίας, εμπορεύματα και, επομένως, είναι δυνατή η σύγκριση της προσέγγισης των τιμών που δίνουν οι εργασιακές αξίες με την προσέγγιση που δίνουν οι λεγόμενες ‘εμπορευματικές αξίες’, και 2) η επέκταση της διερεύνησης της σχέσης τιμών-αξιών καθώς και της μορφής των καμπυλών ωρομισθίου-ποσοστού κέρδους στην περίπτωση ύπαρξης διαδικασιών συμπαραγωγής εμπορευμάτων (joint production of commodities). Η διερεύνηση για τη σχέση τιμών-αξιών στην απλή παραγωγή βασίστηκε στους Συμμετρικούς Πίνακες Εισροών-Εκροών της Σουηδικής οικονομίας για τα έτη 1995 και 2005, ενώ η διερεύνηση στα συστήματα συμπαραγωγής βασίστηκε σε 79 Πίνακες Προσφοράς και Χρήσεων, οι οποίοι αφορούν σε διάφορα έτη των εξής χωρών: Γερμανίας, Δανίας, Ελλάδας, Η.Π.Α., Ιαπωνίας, Ουγγαρίας, Πορτογαλίας, Π.Γ.Δ.Μ., Σλοβενίας, Σουηδίας και Φινλανδίας. Τα κύρια αποτελέσματα της έρευνάς μας ήταν τα εξής: α) τόσο στην περίπτωση της απλής παραγωγής όσο και στην συμπαραγωγή, βρέθηκαν διανύσματα εμπορευματικών αξιών τα οποία αποτελούν καλύτερες προσεγγίσεις των τιμών απ’ ό,τι οι εργασιακές αξίες, β) κανένα από τα υπό εξέταση συστήματα συμπαραγωγής δεν διατηρεί τις ιδιότητες των συστημάτων απλής παραγωγής, γ) κατά την διερεύνηση των εμπειρικών συστημάτων συμπαραγωγής, βρέθηκαν περιπτώσεις όπου το σύστημα αξιών ή/και το σύστημα των τιμών παραγωγής δίνει μη (ημι-) θετικές λύσεις, και δ) εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου η καμπύλη ωρομισθίου-ποσοστού κέρδους ενός πραγματικού συστήματος συμπαραγωγής είναι αύξουσα. Όλα αυτά τα αποτελέσματα, δεδομένου, μάλιστα, ότι η συμπαραγωγή, και όχι η απλή παραγωγή, αποτελεί την στον πραγματικό κόσμο κυρίαρχη μορφή παραγωγής, θέτουν υπό έντονη αμφισβήτηση τον ισχυρισμό ότι η θεώρηση του οικονομικού συστήματος σε όρους εργασιακών αξιών αποτελεί μία πολύ καλή προσέγγιση της οικονομικής πραγματικότητας.