Η άνοδος και πτώση του ισλαμικού κράτους: στρατηγική ανάλυση

Το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και της Συρίας (ISIS) απασχόλησε σημαντικά τη διεθνή κοινότητα, ιδιαίτερα την περίοδο μετά το 2014, αφού με την εδαφική του επέκταση ανέτρεπε το υπάρχων status quo και επαναδιαμόρφωνε το χάρτη της περιοχής, αποσταθεροποιώντας περαιτέρω τα ήδη «ευάλωτα» κυρίαρχα κράτη που ευρίσκονταν στην ζώνη επιχειρήσεων και επιρροής του. Ταυτόχρονα όμως, η στελέχωσή του από άτομα του δυτικού κόσμου, προερχόμενα από τελείως διαφορετικές κοινωνικές οντότητες και κουλτούρες, αναστάτωσε τη Δύση καθόσον δημιουργούσε διαύλους μεταφοράς της τρομοκρατίας στο εσωτερικό της. Το ISIS βρήκε το απαραίτητο στρατηγικό βάθος για τη λειτουργική και επιχειρησιακή του δράση μέσα από την αστάθεια των κυβερνήσεων του Ιράκ και της Συρίας. Η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ το 2011 και ο τρόπος διακυβέρνησης του ιρακινού κράτους υπό τον τότε Πρωθυπουργό Νουρί αλ Μαλίκι συσπείρωσε τους σουνίτες εναντίον του. Την ίδια περίοδο, η συριακή κρίση που έλαβε τη μορφή ένοπλης εμφύλιας σύγκρουσης είχε το αυτό αποτέλεσμα έναντι της κυβέρνησης του Μπασάρ αλ Άσαντ. Είναι χαρακτηριστικό ωστόσο ότι και στις δύο περιπτώσεις, το ISIS εμφανίστηκε ως η βέλτιστη λύση για την ανατροπή των προαναφερθέντων κυβερνήσεων. Το ISIS, προκειμένου να εξασφαλίσει την απαραίτητη εσωτερική νομιμοποίηση, ενσωμάτωσε την προφητεία της αποκάλυψης στις δύο στρατηγικές του προτεραιότητες ήτοι στην κήρυξη του χαλιφάτου και στην επίθεση εναντίον των σεκταριστικών αντιπάλων του και ειδικότερα εναντίον των σιιτών. Η οργάνωση, συνδυάζοντας τακτικές τρομοκρατικών ομάδων, τακτικών στρατευμάτων, θρησκευτικής λατρείας, τεχνολογικής οξυδέρκειας και γραφειοκρατικών δομών, κατάφερε, μετά από διάφορες μεταπτώσεις, να επανακηρύξει το χαλιφάτο. Ταυτόχρονα, δημιούργησε μία κρατική οντότητα με σκοπό την διαφοροποίησή του από παρόμοιες δομές και οργανώσεις όπως αυτής της Αλ Κάιντα. Η μαχητική ισχύς του ISIS πήγαζε από τον αριθμό και την ποιότητα των στρατευμάτων του, από το υψηλής τεχνολογίας στρατιωτικό υλικό που διέθετε αναφορικά με τους τοπικούς αντιπάλους του και από το επιθετικό πνεύμα της οργάνωσης. Συνδυάζοντας αρκετά χαρακτηριστικά των «υβριδικών» επιχειρήσεων και των σταδίων του ανταρτοπολέμου, όπως είχαν διατυπωθεί από τον Μάο, επικράτησε εναντίον πλήθους συμβατικών και μη, στρατιωτικών δυνάμεων και εξασφάλισε την κυριαρχία του σε περιοχές στρατηγικής σημασίας. Η απότομη αυτή επιθετική δράση του ISIS το έφερε αντιμέτωπο με ένα ευρύ φάσμα αντιπάλων. Από το 2015 άρχισε να χάνει έδαφος καθώς αντιμετώπιζε όλο και περισσότερο την αποτελεσματική αντίσταση των τοπικών κυβερνητικών δυνάμεων και λοιπών, εχθρικά προσκείμενων προς αυτό, μη κρατικών ένοπλων ομάδων που υποστηρίζονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους εξωτερικούς δρώντες, με σημαντικότερο τον Παγκόσμιο Συνασπισμό για την καταπολέμηση του DAESH, που αποτέλεσε την έστω και αργοπορημένη, αντίδραση της διεθνούς κοινότητας. Σήμερα, κατέχοντας ένα μικρό ποσοστό από τα εδάφη που αρχικά κατέκτησε διαφαίνεται ότι ευρίσκεται στο τέλος της ύπαρξής του. Ωστόσο, η μη εξάλειψη των αιτών που διευκόλυναν την ανάδειξή του, είναι πιθανόν να οδηγήσουν στη μετεξέλιξή του σε μία νέα απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα. πιθανόν να οδηγήσουν στη μετεξέλιξή του σε μία νέα απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα.