Η υψηλή στρατηγική της Μεγάλης Βρετανίας στην Ελληνοϊταλική κρίση του 1923
Καραμανώλας, Ζήσης
2025/12/12
Η παρούσα εργασία εξετάζει την Ελληνοϊταλική κρίση του 1923 ως κομβικό γεγονός του Μεσοπολέμου, με έμφαση στη στάση και την υψηλή στρατηγική της Μεγάλης Βρετανίας. Το περιστατικό πυροδοτήθηκε από τη δολοφονία του Ιταλού στρατηγού Τελλίνι κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα, γεγονός που η Ιταλία χρησιμοποίησε ως αφορμή για να βομβαρδίσει και να καταλάβει την Κέρκυρα. Η μελέτη δεν περιορίζεται στην περιγραφή των γεγονότων, αλλά εξετάζει βαθύτερα τις γεωπολιτικές συνθήκες, τη λειτουργία του διεθνούς δικαίου και τον ρόλο των διεθνών θεσμών, κυρίως της Κοινωνίας των Εθνών (ΚτΕ).
Στην ανάλυσή, επιχειρείται η παρουσίαση της υψηλής στρατηγικής ως μια συνολική προσέγγιση που ενσωματώνει πολιτικά, στρατιωτικά, οικονομικά και διπλωματικά μέσα με σκοπό την εξυπηρέτηση εθνικών συμφερόντων. Η Μεγάλη Βρετανία, ως παραδοσιακή ναυτική δύναμη και κυρίαρχος παράγοντας στη Μεσόγειο, επιδίωκε τη διατήρηση του status quo και την αποφυγή πολεμικών συγκρούσεων. Στην κρίση της Κέρκυρας, προτίμησε τη διπλωματική μεσολάβηση παρά τη δυναμική υποστήριξη της Ελλάδας, για να διατηρήσει τις σχέσεις της με την Ιταλία και τη Γαλλία. Αυτή η στάση ενσαρκώνει τη στρατηγική ισορροπίας της εποχής, αλλά καταδεικνύει και την περιορισμένη δέσμευση της Βρετανίας στις αρχές του διεθνούς δικαίου, όταν αυτές συγκρούονταν με τα γεωπολιτικά της συμφέροντα.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ελλάδα, εξασθενημένη από τη Μικρασιατική Καταστροφή, αναζητούσε στήριξη στους διεθνείς οργανισμούς και τις Μεγάλες Δυνάμεις. Ωστόσο, η πολιτική της ουδετερότητας και του σεβασμού στο διεθνές δίκαιο δεν αποδείχθηκε αρκετή για να αποτρέψει τις ιταλικές επιθετικές κινήσεις. Η Ιταλία, από την πλευρά της, υπό τον Μουσσολίνι, υιοθέτησε μια επεκτατική στρατηγική, επιδιώκοντας να αναδειχθεί σε ηγεμονική δύναμη στη Μεσόγειο και στα Βαλκάνια.
Η εργασία αναλύει επίσης, μέσα από τις ενέργειες της Μεγάλης Βρετανίας, την αποτυχία της Κοινωνίας των Εθνών να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ιταλίας, υπογραμμίζοντας τον αναποτελεσματικό ρόλο των διεθνών θεσμών απέναντι σε επιθετικές ενέργειες μεγάλων δυνάμεων. Η υπόθεση της Κέρκυρας ανατέθηκε τελικά στη Διάσκεψη των Πρεσβευτών, όπου η Ιταλία είχε προνομιακή επιρροή, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να υποχρεωθεί σε αποζημίωση, παρά το ότι υπήρξε το θύμα της επιθετικότητας.
Συμπερασματικά, η εργασία φωτίζει τις στρατηγικές προτεραιότητες της Μεγάλης Βρετανίας και τις αδυναμίες του διεθνούς συστήματος συλλογικής ασφάλειας της εποχής. Η κρίση της Κέρκυρας αναδεικνύεται ως πρόδρομος της αποσταθεροποίησης που θα ακολουθούσε στη δεκαετία του 1930, με την αποτυχία της διεθνούς κοινότητας να συγκρατήσει τον αναθεωρητισμό και την επιθετικότητα ισχυρών κρατών. Αποσταθεροποίηση που αποτέλεσε προάγγελο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Download PDF
View in repository
Browse all collections