Από την επανάσταση του Web 2.0 στην δικτατορία του αλγόριθμου

Η μετάβαση από την εποχή του Web 2.0 στην «Δικτατορία του Αλγορίθμου» αναφέρεται στην αυξημένη εξάρτηση και επιρροή των αλγορίθμων στην καθημερινή μας ζωή και στη λήψη αποφάσεων. Μέσα από την παρούσα εργασία, θέλω να επιχειρήσω να καταγράψω την τάση αλλαγής της προσέγγισης, από ενθουσιώδης σε κριτική, της αλγοριθμικής λειτουργίας των πλατφορμών, έτσι όπως καταγράφεται στην αρθρογραφία επιστημονικών περιοδικών τα τελευταία δέκα χρόνια. Καθώς είμαστε πλέον στην τρίτη δεκαετία εφαρμογής του Web 2.0, υπάρχουν ολοένα και περισσότερες αναφορές και μελέτες για τις επιπτώσεις της αλγοριθμικής λειτουργίας των πλατφορμών, αλλά και συνολικότερα των ιστοσελίδων μέσω της πλατφορμιοποίησης. Κατά την εποχή του Web 2.0, οι χρήστες είχαν τη δυνατότητα να παράγουν και να μοιράζονται περιεχόμενο, να συμμετέχουν σε διαδικτυακές κοινότητες και να επικοινωνούν μεταξύ τους. Οι αλγόριθμοι χρησιμοποιούνταν κυρίως για την εμφάνιση και οργάνωση του περιεχομένου, παρέχοντας συστάσεις και προσωποποιημένα περιεχόμενα στους χρήστες. Ωστόσο, με την εξέλιξη της τεχνολογίας και την ανάπτυξη πιο προηγμένων αλγορίθμων, η επιρροή τους έχει επεκταθεί σε πολλούς τομείς της ζωής μας, πέραν του διαδικτύου. Οι αλγόριθμοι επηρεάζουν τις επιλογές μας, τις αποφάσεις μας και την πληροφορία που λαμβάνουμε. Οι αποκαλύψεις που έγιναν στο πλαίσιο της διερεύνησης των «Facebook Papers, ή της υπόθεσης «Cambridge Analytica, αποτέλεσαν την αφορμή να ερευνηθεί ακόμη περισσότερο η υπόθεση της αλγοριθμικής λειτουργίας, των πλατφορμών, αλλά και συνολικότερα του διαδικτύου, δεδομένου ότι ολοένα και περισσότερες ιστοσελίδες υιοθετούν τρόπους λειτουργίας των πλατφορμών. Η «δικτατορία του αλγορίθμου» αναφέρεται στην ανησυχία ότι η εξουσία και ο έλεγχος των αλγορίθμων έχουν μεταφερθεί σε εταιρείες και πλατφόρμες, οι οποίες αποφασίζουν ποιο περιεχόμενο θα εμφανίζεται και ποια πληροφορία θα λαμβάνει ο κάθε χρήστης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμένη ποικιλία απόψεων και πληροφοριών που παρουσιάζονται στο κοινό και μπορεί να ενισχύσει τις υπάρχουσες προκαταλήψεις και φίλτρα. Μέσα από την συγκριτική ανάλυση της αρθρογραφίας των επιστημονικών εντύπων, θα επιχειρήσω να καταγράψω την κριτική στάση απέναντι στην αλγοριθμική λειτουργία των πλατφορμών στο πώς αυτή επηρεάζει την ενημέρωση, την ψυχαγωγία, αλλά και την διασπορά αντιλήψεων, απόψεων ή και ψευδών ειδήσεων, την ορατότητα και την πραγματική επικοινωνία.