Βασικές εφαρμογές της θεωρίας του νέου δημόσιου μάνατζμεντ στα εργαλεία, στις μεθόδους και στον τρόπο κατάρτισης, εκτέλεσης, παρακολούθησης και εποπτείας του προϋπολογισμού της Ελλάδας

Εξετάζοντας την εξέλιξη της δημοσιονομικής νομοθεσίας και τους εγκεκριμένους ετήσιους προϋπολογισμούς και απολογισμούς του ελληνικού κράτους και των λοιπών δημόσιων φορέων από τη δεκαετία του 1970 έως τις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας, είναι εύκολο να διαπιστωθεί ότι η κατάσταση παρέμενε σχετικά αμετάβλητη, όσο αφορά τις μεθόδους και τις διαδικασίες που ακολουθούνταν για τη σύνταξη και εκτέλεση των εν λόγω προϋπολογισμών. Οι όποιες εξαιρέσεις από τον κανόνα αυτόν έτυχαν περιορισμένης εφαρμογής και είχαν αποσπασματικό χαρακτήρα.Μετά το ξέσπασμα και την εξάπλωση της οικονομικής κρίσης του 2008, καθώς και την είσοδο της Ελλάδας σε καθεστώς οικονομικής προσαρμογής, μέσω των σχετικών μνημονίων, η κατάσταση διαφοροποιήθηκε κατά πολύ. Οι αλλαγές ήταν ραγδαίες, τόσο σε νομοθετικό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο.Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της θεωρίας του Νέου Δημόσιου Μάνατζμεντ (ΝΔΜ), που αποτελεί ένα υπόδειγμα Δημόσιας Διοίκησης (ΔΔ), και των σχετικών μεταρρυθμίσεων που αφορούν τα εργαλεία, τις μεθόδους και τον τρόπο κατάρτισης, εκτέλεσης, παρακολούθησης και εποπτείας του προϋπολογισμού της Ελλάδας.Η βασική κινητήριος δύναμη για την επιλογή του συγκεκριμένου θέματος, ήταν η εσωτερική ανάγκη για καλύτερη και πληρέστερη κατανόηση όλων των πτυχών του, αλλά κυρίως οι επιπτώσεις του στην καθημερινή εργασία ενός δημόσιου λειτουργού που ασχολείται με σχετικά ζητήματα.Αρχικά προσεγγίστηκαν οι βασικές θεωρητικές έννοιες μέσω επισκόπησης της βιβλιογραφίας και αρθογραφίας, ενώ για την ανεύρεση πρακτικών εφαρμογών της θεωρίας ακολούθησε εκτεταμένη έρευνα και εξέταση σχετικής ελληνικής και ενωσιακής πρωτογενούς και παράγωγης νομοθεσίας, διοικητικών εγγράφων, βάσεων δεδομένων, αλλά και τεχνικών οδηγιών, πονημάτων και άρθρων εμπειρογνωμόνων, ελληνικών και διεθνών οικονομικών οργανισμών και κέντρων μελετών.Η κρίση ευνόησε την υιοθέτηση και επιβολή των μεταρρυθμίσεων. Το αποτέλεσμα ήταν ένα νέο σύστημα δημοσιονομικής διακυβέρνησης, βαθιά επηρεασμένο από τη θεωρία του ΝΔΜ, αλλά και προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στους κανόνες της ευρωζώνης, μέλος της οποίων είναι η χώρα μας.Κεντρικό πυρήνα των αλλαγών αποτελεί ο όρος της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς όλες οι μεταρρυθμίσεις αποσκοπούν στην διασφάλισή της, όχι όμως υπό την έννοια της πιστής τήρησης των νόμιμων διαδικασιών, αλλά υπό την έννοια της επίτευξης των εκάστοτε τιθέμενων ποσοτικοποιημένων στόχων, με τον καλύτερο από οικονομικής άποψης τρόπο.Απαύγασμα αυτής της μεταρρυθμιστικής έντασης θα αποτελέσει η καθιέρωση του προϋπολογισμού επιδόσεων, που δεν αποτελεί μόνο μια μέθοδο παρουσίασης του προϋπολογισμού, αλλά και ένα εργαλείο για τη λήψη αποφάσεων.Ωστόσο, η επιλογή του ΝΔΜ ως μοντέλο ΔΔ αποτελεί μια απόφαση με καθαρά πολιτικό περιεχόμενο, για την εγκόλπωση της οποίας οι νομοθετικές ρυθμίσεις δεν αρκούν. Η αλλαγή της νοοτροπίας απαιτεί χρόνο και προωθείται μέσω άλλων μηχανισμών όπως η καθημερινή τριβή και εκπαίδευση.