Λίβανος και η σχέση με το Ισραήλ: ο ρόλος της Χεζμπολάχ

Κουμαράς, Αλέξανδρος Κ.

2023

Η μελέτη της περίπτωσης των σχέσεων Λιβάνου και Ισραήλ και της επίδρασης σε αυτές από τον ρόλο της οργάνωσης Χεζμπολάχ , καθίσταται αναγκαία για την κατανόηση των αναταραχών και των πολεμικών συγκρούσεων, που σημειώθηκαν στην περιοχή, των οποίων οι συνέπειες είναι καταλυτικές για την διαδικασία ειρήνευσης στην Μέση Ανατολή. Πριν την έναρξή της, θα πρέπει να οριοθετηθεί η υπόψη περιοχή και στη συνέχεια να εξεταστούν ορισμένα στοιχεία της, τα οποία αφορούν στη γεωγραφία, στην κατανομή του πληθυσμού, στην ανάλυση της «θρησκευτικής» ανθρωπογεωγραφίας, όπως επίσης και σε κάθε άλλο στοιχείο κριθεί ως απαραίτητο. Η πολιτική σταθερότητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της ισχύος ενός κράτους. Εδώ κυρίως έχουμε να κάνουμε με τις κοινωνικές ομάδες. Η κοινωνική συνοχή μπορεί να αποτελέσει ταυτόχρονα παράγοντα ισχύος αλλά και πηγή προβλημάτων. Στη συνέχεια, την ισχύ ενός κράτους διαμορφώνουν οι φυσικοί πόροι, η έκταση, το κλίμα, η τεχνολογία και η στρατιωτική ισχύ. Πριν την ανάλυση, θα λάβει χώρα ιστορική επισκόπηση με τα κομβικά σημεία των διμερών σχέσεων, που έθεσαν τη βάση για τη διαμόρφωση τους, μέχρι και σήμερα. Το Ισραήλ έχει αναδειχθεί σε μια περιφερειακή οικονομική και στρατιωτική δύναμη, αξιοποιώντας τον αναπτυσσόμενο τομέα της υψηλής τεχνολογίας, τη μαζική αμυντική βιομηχανία και τις ανησυχίες για το Ιράν για να προωθήσει συνεργασίες σε όλο τον κόσμο, ακόμη και με μερικούς από τους πρώην εχθρούς του. Η ισραηλινή οικονομία έχει υποστεί δραματικό μετασχηματισμό τα τελευταία 25 χρόνια, με επικεφαλής κλάδους αιχμής αυτούς της υψηλής τεχνολογίας. Οι υπεράκτιες ανακαλύψεις φυσικού αερίου στη Μεσόγειο, κυρίως στα πεδία φυσικού αερίου Tamar και Leviathan, τοποθετούν το Ισραήλ και τον Λίβανο στο επίκεντρο μιας πιθανής περιφερειακής αγοράς φυσικού αερίου. Στο πρώτο στάδιο της ανάλυσης, κύριο αντικείμενο της εστίασης θα αποτελέσει, η διαμορφωμένη πλέον κατάσταση. Σε αυτό το σημείο, έχει ενδιαφέρον να εξετασθούν οι συνέπειες των διμερών συγκρούσεων μέχρι το 2006. Από το 1985 έως το 2000, το Ισραήλ συνέχισε να χρηματοδοτεί τον SLA (South Lebanese Army). Στις 25 Ιουλίου 1993 το Ισραήλ ξεκίνησε την Επιχείρηση «Λογοδοσία (Accountability)», γνωστή στον Λίβανο ως «Πόλεμος των Επτά Ημερών». Ο λόγος που δόθηκε αυτή η ονομασία ήταν ότι αποτελούσε αντίποινα για τον θάνατο στρατιωτών του IDF (Israel Defense Forces) στη «ζώνη ασφαλείας», που το Ισραήλ είχε δημιουργήσει το 1985 στο νότιο Λίβανο για να προστατεύσει τα βόρεια σύνορά του τόσο από τη Χεζμπολάχ όσο και από το PFLP-GC (Popular Front for the Liberation of Palestine – General Command). Σε επόμενο στάδιο, θα μελετηθεί η οργάνωση Χεζμπολάχ, με κύρια στοιχεία την ίδρυση, την ιδεολογία, την οργάνωση και τις πολιτικο-στρατιωτικές της δραστηριότητες. Παράλληλα, καθίσταται αναγκαία η εξέταση των ζητημάτων που επηρεάζουν τις διμερείς σχέσεις και την επίδραση που έχουν άλλοι διεθνείς δρώντες. Τέλος, αναγκαίο χαρακτηριστικό, για την κατανόηση των τεκταινομένων στη περιοχή, αποτελεί η μελέτη της συμμετοχής της Χεζμπολάχ στο διεθνές περιβάλλον, ως μια προσπάθεια περαιτέρω ανάδειξης της. Διαπιστώνεται ότι όσο η σύγκρουση διατηρείται η κατάσταση θα προκαλεί ανεπιθύμητες συνέπειες. Με μια θεωρητική προσέγγιση εκτιμάται ότι τα υφιστάμενα μέσα από τον φιλελευθερισμό θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά για την μείωση της ανασφάλειας στην υπόψη περιοχή. Η «Απόφαση 1701» είναι μια ευκαιρία που δημιουργήθηκε από τα όργανα του φιλελευθερισμού για τη Μέση Ανατολή.

Download PDF

View in repository

Browse all collections