Ιχνηλασία του γυναικείου λόγου στα παιχνίδια του Μεσοπολέμου: Παπαστράτειος Σχολή Παιχνιδιών και Διακοσμητικής (1928-1932)

Ο 20ός αιώνας ανακαλύπτει το παιδί. Ο Μεσοπόλεμος το αναδεικνύει. Ο Σύνδεσμος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, θεραπεύοντας και τον Μεσοπόλεμο και το παιδί του, επιχειρεί να εδραιώσει την αισθητική αγωγή και την καλλιτεχνική εκπαίδευση προτείνοντας την εισαγωγή της κατασκευής παιχνιδιού, αν όχι σαν επαγγελματική δραστηριότητα, τουλάχιστον ως διδάξιμο αντικείμενο σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας – ιδιαίτερα της υπαίθρου. Με αυτό το όραμα, ιδρύει στα τέλη της δεκαετίας του ’20 την Παπαστράτειο Σχολή Παιχνιδιών και Διακοσμητικής προβάλλοντας επιπλέον στόχους: να συμβάλει μέσω της καλλιτεχνικής παιδείας στην αστικοποίηση και την εκβιομηχάνιση (αισθητικοποιώντας το λαϊκό, οικειοποιούμενος το ξενικό)∙ να υπηρετήσει το αίτημα για τη φροντίδα της παιδικής ηλικίας, χωρίς έμφυλα κριτήρια, χρησιμοποιώντας (με τον ευρηματικά χαριτωμένο τρόπο της παιγνιώδους εργασίας) το παιδί (που είναι υποχρεωμένο από τις συνθήκες του καιρού του να δουλέψει) για το παιδί (που απολαμβάνοντας τη χαρά του παιχνιδιού αναλαμβάνει με τη σειρά του κάποιους από τους ρόλους του: εθνικό, κοινωνικό, ιδεολογικό)∙ να «δημιουργήσει» και να διαδώσει το παιδαγωγικό καλλιτεχνικό ελληνικό παιχνίδι, αντιμετωπίζοντάς το ως εργαλείο «εξελληνισμού» και «εκπολιτισμού» συνάμα. Και η Σχολή προικίζεται με τριπλό προφίλ: σχολείο εργασίας, βιοτεχνική μονάδα, φιλανθρωπικό ίδρυμα. Η εργασία πραγματεύεται τη σύλληψη της ιδέας, την ίδρυση της Π.Σ.Π.Δ. και τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της (1928-1932), εστιάζοντας στην εκδοχή της «ελληνικότητας» που η Σχολή επιχείρησε να πλάσει στο πλαίσιο της ευζωίας και της ευποιίας, ανιχνεύοντας επιρροές, ωσμώσεις, κίνητρα, σχεδιάζοντας το προφίλ των μαθητών (προσφύγων στην πλειονότητά τους), πλησιάζοντας την εικόνα στους δασκάλους, νοηματοδοτώντας τα μαθήματα, φιλτράροντας την απουσία έμφυλων διακρίσεων και, τέλος, ελέγχοντας πώς εργαλειοποιείται το παιχνίδι που, είτε ως κούκλα φαντεζί και προθήκης είτε ως φουστανελάς και Βλάχα, από πολυτελή οργαντίνα ή φτηνό τσίτι, εξουσιοδοτείται να μεταφέρει την «εκσυγχρονισμένη» εθνική ιδέα σε έναν νέο ελληνικό πολιτισμό.