Εμπιστοσύνη στο ποινικό σύστημα και φόβος του εγκλήματος

Το φαινόμενο του φόβου του εγκλήματος έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών ερευνών με τις οποίες αναζητούνται τα αίτια του φαινομένου, οι παράγοντες πρόκλησης και ενίσχυσής του, οι κοινωνικές του συνέπειες αλλά και μέθοδοι για την εξομάλυνση και την αντιμετώπισή του. Ο φόβος του εγκλήματος σχετίζεται άμεσα με προσωπικές εμπειρίες θυματοποίησης των πολιτών, με τα ατομικά χαρακτηριστικά και το περιβάλλον τους, με τις κρατούσες κοινωνικές αναπαραστάσεις και τα κοινωνικά στερεότυπα αλλά και με τη γενικότερη δυσπιστία των πολιτών σχετικά με την αποτελεσματικότητα του θεσμού της αστυνομίας και του ποινικού συστήματος εν γένει. Η ανασφάλεια τροφοδοτείται και ενισχύεται μέσα από μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα φόβου, αλλά και από την αδυναμία του κράτους να αναστείλει αποτελεσματικά την ανάπτυξή αυτού του συναισθήματος. Οι πολίτες απαιτούν από το κράτος διαρκώς και πιο αυξημένους δείκτες ασφαλείας ενώ τα κράτη δέχονται διαρκώςπιέσεις για τη βελτίωση των μορφών πρόληψης του εγκλήματος και την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του.Σε κάθε περίπτωση η εμπιστοσύνη στο ποινικό σύστημα εν γένει είτε αυτή αφορά στο έργο της αστυνομίας είτε στη λειτουργία των δικαστηρίων σχετίζεται άμεσα με την αξιολόγηση του κοινού στα αποτελέσματα του έργου των αντίστοιχων αρχών. Ο φόβος του εγκλήματος δεν διαμορφώνεται μόνο από τον φόβο θυματοποίησης ο οποίος ορίζεται με βάση τα προσωπικά χαρακτηριστικά του κάθε ατόμου, αλλά περαιτέρω η γένεση και η ένταση του διαμορφώνονται μέσα από ποικίλους παράγοντες και κοινωνικά φαινόμενα στα οποία εκτίθενται οι πολίτες και τα οποία γίνεται δεκτό ότι μπορούν να οδηγήσουν σε συνθήκες πρόσφορες για την ανάδειξη εγκληματικών φαινομένων. Εξετάζεται ο ρόλος των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη δημιουργία φόβου του εγκλήματος, η συσχέτιση του φόβου αυτού με την έλλειψη εμπιστοσύνης στο ποινικό σύστημα καθώς και τρόποι εδραίωσης της εμπιστοσύνης με παράλληλη μείωση του φόβου του εγκλήματος.