Οι παράγοντες διαμόρφωσης των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας: θεωρητική χαρτογράφηση και εμπειρική θεμελίωση

Για περισσότερο από μια δεκαετία έχει ξεκινήσει ένας διάλογος, αναφορικά με την κυρίαρχη δύναμη, κατά τον 21ο αιώνα, με την Κίνα να εμφανίζεται ως η επικρατέστερη και τις ΗΠΑ ως η απερχόμενη δύναμη. Η γρήγορη ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας συνηγορεί στην άποψη ότι, η χώρα αυτή θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο άμεσο ορατό μέλλον. Από την άλλη μεριά, οι σχέσεις των ΗΠΑ με τις Ευρασιατικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, πρέπει να είναι τέτοιες, ώστε να αποτελούν ένα στρατηγικό σύνολο. Σκοπός της παρούσας είναι η θεωρητική χαρτογράφηση και εμπειρική θεμελίωση των παραγόντων εκείνων, που διαμορφώνουν τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας. Μεθοδολογικά, η εν λόγω εργασία αξιοποίησε την επαγωγική μέθοδο, κινούμενη από το επιμέρους και ειδικό προς το γενικό. Για την συγγραφή της εργασίας λήφθηκαν, μεταξύ των άλλων, υπόψη περιορισμοί και προϋποθέσεις, όπως το γεγονός ότι, το διεθνές σύστημα θα εξακολουθήσει να είναι άναρχο και ασταθές, η οικονομική ανέλιξη και ο ρυθμός ανάπτυξης της Κίνας θα συνεχίσουν με ανοδικές τάσεις και η Νότια Σινική θάλασσα θα συνεχίσει να αποτελεί χώρο μείζονος γεωπολιτικού ενδιαφέροντος τόσο για την Κίνα, όσο και για τις ΗΠΑ. Οι παράγοντες που αναλύονται στην υπόψη εργασία αφορούν στην Υψηλή Στρατηγική της Κίνας και στην περιφερειακή ηγεμονία, στη Σκληρή Ισχύ, στην Ήπια Ισχύ, όπως ο Πολιτισμός, η κουλτούρα, η εξωτερική πολιτική και η διπλωματία, στις σχέσεις της Κίνας με άλλους δρώντες στις περιοχές ενδιαφέροντός της, καθώς επίσης και στην Οικονομική Ισχύ αυτής. Τα συμπεράσματα που εξήχθηκαν συνοψίζουν την άποψη ότι, οι ΗΠΑ και η Κίνα είναι τόσο μεγάλες δυνάμεις, που καθίσταται πρακτικά αδύνατη οποιαδήποτε αναμέτρηση μεταξύ τους. Η αυξανόμενη σκληρή ισχύς της Κίνας έχει στηρίξει μια πιο ισχυρή προσέγγιση στις εξωτερικές της σχέσεις, πλην όμως, μια πολύ πιο ευημερούσα και ισχυρή Κίνα επιθυμεί να καταλάβει τη θέση που πιστεύει ότι της αξίζει και να επιτύχει την «μεγάλη εθνική αναζωογόνηση», προκειμένου η χώρα να καταστεί μια ηγετική στρατιωτική και οικονομική δύναμη μέχρι τα μέσα του εικοστού πρώτου αιώνα. Σε γενικές γραμμές, η πορεία της στρατηγικής συμπεριφοράς της Κίνας κατευθύνεται από διαρθρωτικές επιταγές που ενσωματώνονται στην μεγάλη στρατηγική του Deng. Στο πλαίσιο αυτό, η Κίνα αναπτύσσει εμπορικούς δεσμούς με πολλές και μεγάλες χώρες, αυξάνοντας την σταθερότητα στην περιοχή, αλλά και στη Διεθνή Πολιτική, δεδομένου ότι, βρίσκεται σε μία σχέση αλληλεξάρτησης τόσο με τις ΗΠΑ και τις χώρες του Ειρηνικού, όσο και με άλλους σημαντικούς δρώντες παγκοσμίως. Με βάση τις στρατιωτικές δυνατότητες της Κίνας στο θέατρο επιχειρήσεων Δυτικού Ειρηνικού ή και αλλού, καθώς επίσης την ταχύτατη οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αποκτήσουν ξεκάθαρη εικόνα του τι συνιστά και τι δεν συνιστά η Κίνα, προκειμένου να σχεδιάσουν την κατάλληλη στρατηγική και να ανταποκριθούν με επιτυχία τόσο στα διλήμματα, όσο και στις εμφανιζόμενες προκλήσεις. Εν κατακλείδι, αν και το μέλλον των σινο-αμερικανικών σχέσεων δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με βεβαιότητα επι του παρόντος, εντούτοις εκτιμάται ότι, η Κίνα θα διεκδικήσει τη θέση της στον ήλιο, όπως κάθε άλλη μεγάλη δύναμη, χωρίς να συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ότι θα εξελιχθεί σε ένα επιθετικό, πολεμικό έθνος. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η συνεχής επαγρύπνηση και ετοιμότητα όλων των διεθνών δρώντων, ώστε να παρακολουθούνται με λεπτομέρεια οι κινήσεις των δυο Κρατών.