Εξαντλημένες ζωές: βιοπολιτικές όψεις της αυτοφροντίδας στη σύγχρονη νεοφιλελεύθερη πραγματικότητα

Τις τελευταίες δεκαετίες, η έννοια της αυτοφροντίδας αποτελεί αντικείμενο έντονου διαλόγου τόσο στο πεδίο των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών όσο και στη δημόσια σφαίρα. Στις συνθήκες της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας και της εγκαθίδρυσης της επισφάλειας, το δομικό έλλειμμα φροντίδας που προκύπτει αποσιωπάται και νομιμοποιείται κοινωνικά μέσα από την προώθηση της έννοιας της αυτοφροντίδας (self-care). Η εξατομίκευση της φροντίδας ευθυγραμμίζεται με την αναδιάρθρωση των σχέσεων εργασίας και τη νομική θεσμοθέτηση της ευελιξίας, θέτοντας την αυτοφροντίδα στο επίκεντρο των συζητήσεων και ανάγοντάς την σε βασικό τρόπο αντιμετώπισης σύγχρονων παθήσεων όπως το burn-out (εργασιακή εξουθένωση) και κοινωνικών προβλημάτων όπως το ζήτημα της θέσπισης ορίων μεταξύ δουλειάς και ζωής (work-life balance). Η παρούσα εργασία ακολουθεί τον προβληματισμό που θέτει η σχετική βιβλιογραφία και επιχειρεί την πολιτική νοηματοδότηση της φροντίδας και την ανάδειξή της σε εργαλείο κριτικής ανάλυσης της σύγχρονης καπιταλιστικής πραγματικότητας. Συγκεκριμένα, επιχειρείται η διερεύνηση της έννοιας της αυτοφροντίδας μέσα από τις αφηγήσεις επισφαλώς εργαζομένων freelancers στους τομείς της πολιτιστικής και δημιουργικής βιομηχανίας στην Αθήνα. Κεντρικό διακύβευμα της έρευνας αποτελεί η μελέτη των τρόπων με τους οποίους η επισφαλής και ευέλικτη συνθήκη εργασίας συναρθρώνεται με τους κυρίαρχους λόγους της αυτοφροντίδας, διαμορφώνοντας ηθικές, επιθυμίες και συναισθήματα και ευρύτερα τρόπους θέασης και κατανόησης της φροντίδας, της ευαλωτότητας και του εαυτού.