Ομάδες γονέων - νηπίων (parent - toddler groups) και προαγωγή της ψυχικής υγείας στην οικογένεια: πρόληψη και πρώιμη παρέμβαση στην κοινότητα

Η παρούσα εργασία αφορά στις ομάδες γονέων-νηπίων (parent-toddler groups), ένα πρόγραμμα πρόληψης και πρώιμης παρέμβασης, που στόχο έχει την υποστήριξη της σχέσης μεταξύ γονιού και νηπίου κατά την κρίσιμη αναπτυξιακή φάση της πρώτης νηπιακής ηλικίας. Είναι ένα πρόγραμμα που υπάγεται στην κοινοτική ψυχιατρική, της οποίας κύριο μέλημα αποτελεί η ανίχνευση, πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση μέσα στην κοινότητα. Μέσα από την εξέταση και διεξοδική ανάλυση του θεωρητικού πλαισίου που περιλαμβάνει, την περιγραφή της αναπτυξιακής φάσης της πρώτης νηπιακής ηλικίας, τη διαδικασία του αποχωρισμού-εξατομίκευσης, τη δημιουργία αίσθησης εαυτού, την ανάπτυξη της ικανότητας για συμβολοποίηση και τη σημασία των πρωταρχικών σχέσεων, η συγγραφέας συνδέει το θεωρητικό αυτό πλαίσιο με τη δυνατότητα εφαρμογής του στα θεραπευτικά προγράμματα τα οποία αφορούν στην πρώιμη παρέμβαση και την υποστήριξη της οικογένειας. Οι Ομάδες Γονέων – Νηπίων που είναι και το αντικείμενο της παρούσας διατριβής αποτελούν μια μορφή πρώιμης παρέμβασης που ακολουθεί ένα ψυχοδυναμικό πρότυπο και πραγματοποιείται στο Anna Freud Centre του Λονδίνου εδώ και πολλές δεκαετίες. Σαν στόχο έχουν το να υποστηριχθούν τα νήπια, οι γονείς τους αλλά και η μεταξύ τους σχέση κατά τη διάρκεια της δύσκολης αυτής φάσης, μέσω της συμβουλευτικής και του παιχνιδιού.\r\nΗ έρευνα της εργασίας αυτής επικεντρώνεται σε δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά στη μελέτη των τρόπων παρέμβασης στο εσωτερικό των ομάδων και ο δεύτερος στην αξιολόγηση, (evaluation), της κλινικής εργασίας που πραγματοποιείται στις ομάδες αυτές, ενώ τα πρωτογενή δεδομένα, προέκυψαν μέσα από ημι-δομημένες συνεντεύξεις (semi-structured interviews) με τους θεραπευτές ομάδων γονέων – νηπίων του Anna Freud Centre. Αναφορικά με τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, θα λέγαμε ότι πρόκειται για ένα συνδυασμό Θεματικής Ανάλυσης (thematic analysis) και Ανάλυσης Περιεχομένου μαζί με κάποια στοιχεία, όσον αφορά κυρίως στις τεχνικές, από την Ερμηνευτική Φαινομενολογική Ανάλυση. Συμπερασματικά λοιπόν, η κλινική εργασία στις ομάδες αυτές είναι συνδυασμός μιας θεραπευτικής εφαρμογής της ψυχαναλυτικής παρατήρησης με την αναπτυξιακή θεραπεία, έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της ικανότητας για εν-νόηση (mentalization) και αναστοχασμό (reflective function) και την αποκατάσταση τυχόν διαστρεβλώσεων στη σχέση γονιού – νηπίου, ενώ ενίοτε μπορεί να συνοδεύεται και από κάποια ψυχοθεραπευτικά αποτελέσματα.