Πανεπιστήμιο Αθηνών και φοιτητές 1922-1940
Βέη-Χριστοδούλου, Αγγελική Θ.
2022
Αντικείμενο της διδακτορικής διατριβής είναι o προσδιορισμός και η περιγραφή της ταυτότητας του φοιτητικού σώματος του Πανεπιστημίου Αθηνών στον Μεσοπόλεμο, σε μια περίοδο μείζονων πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών, αλλά και μετασχηματισμού της ανώτατης εκπαίδευσης και περιορισμού του κυρίαρχου έως τότε ρόλου του Πανεπιστημίου. Η διατριβή κινήθηκε σε δυο κατευθύνσεις: έγινε προσπάθεια αφενός να περιγράψει τις αλλαγές της περιόδου συνδέοντάς τες με την ιστορική συγκυρία και αφετέρου να τις αντιληφθεί και να τις κατανοήσει μέσα στη συνολική διαδρομή του φοιτητικού σώματος. Κατά τη μεσοπολεμική περίοδο, η φοιτητική κοινότητα έγινε πολύ πιο ισχυρή και ορατή, μέσω καταρχάς της αριθμητικής της αύξησης. Οι παράγοντες γι’ αυτό ήταν η επιστροφή στις αίθουσες διδασκαλίας των φοιτητών που υπηρέτησαν στον στρατό την εμπόλεμη δεκαετία 1912-1922, η έλευση και εγκατάσταση των προσφύγων στην Ελλάδα, ιδιαίτερα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, και οι Έλληνες ομογενείς φοιτητές, για όλους τους οποίους υπήρχαν «ευεργετήματα» ως προς τις σπουδές τους. Ακόμα, συνέτεινε η εγγραφή των φοιτητριών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, σε συνδυασμό με τη διεύρυνση του σχολικού δικτύου και τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις της περιόδου. Παράλληλα, δημιουργήθηκε μια νέα κατηγορία, πολύ πιο διευρυμένη από τα προηγούμενα χρόνια: εκείνη των άπορων ή φτωχών φοιτητών. Από την πλευρά του, το Πανεπιστήμιο διεκδίκησε τη μείωση του φοιτητικού πληθυσμού, αίτημα στο οποίο συναίνεσε και το κράτος με την καθιέρωση μέτρων για την επιλογή και τον αριθμό των εισερχομένων· παρ’ όλα αυτά, η αύξηση ήταν σημαντική. Την ίδια στιγμή, μέσα στη φοιτητική κοινότητα αναπτύχθηκαν περισσότερο οι δεσμοί ανάμεσα στα μέλη της, λόγω της συστηματοποίησης και του εμπλουτισμού των πανεπιστημιακών σπουδών, δίνοντας μια πολύ πιο απτή διάσταση στη φοιτητική ιδιότητα. Τέλος, απόρροια και των παραπάνω, αναπτύχθηκε ένας νέος συνδικαλισμός στα Πανεπιστήμια, συνδεδεμένος και με το έντονο πολιτικό κλίμα της εποχής. Η φοιτητική διεκδίκηση έγινε πολυδιάστατη και απέκτησε πιο δυναμικό χαρακτήρα, λόγω και της εμφάνισης των αριστερών ιδεών στα φοιτητικά ακροατήρια, ιδέες που αντιμετωπίστηκαν με μια εκστρατεία αντικομμουνιστικού λόγου αλλά και πειθαρχικών διώξεων από το Πανεπιστήμιο. Συνολικά, τα χρόνια του Μεσοπολέμου αποτέλεσαν την κρίσιμη περίοδο για την προετοιμασία της μετάβασης από το φοιτητικό σώμα του 19ου αιώνα σε εκείνο του 20ού, μια μετάβαση συνδεδεμένη με την πολιτική και κοινωνική συγκυρία της περιόδου.
Download PDF
View in repository
Browse all collections