Η τιμωρητικότητα ως παράγοντας ανάσχεσης της διαμεσολαβητικής επίλυσης των διαφορών: οι περιπτώσεις της παραβατικότητας ανηλίκων και της ενδοοικογενειακής βίας

Στόχος της διπλωματικής αυτής εργασίας είναι να ερευνήσει τη σχέση μεταξύ της «τιμωρητικότητας», λόγω του φόβου του εγκλήματος και της ανασφάλειας, και διαμεσολαβητικής επίλυσης των διαφορών και τις σύγχρονες εναλλακτικές μορφές ποινικών κυρώσεων με βάση τα δικαιϊκά πρότυπα που επικρατούν, από νομικής, εγκληματολογικής και δικαστηριακής απόψεως, λαμβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις της κοινωνίας, τις νέες μορφές εγκληματικότητας, στο πλαίσιο χάραξης και υλοποίησης μιας σύγχρονης Αντεγκληματικής Πολιτικής μέσω της νομοθεσίας και των εφαρμοστικών θεσμών και φορέων, καθώς και των προνοιακών μέτρων και αποκαταστατικών μέτρων και μοντέλων Αντεγκληματικής Πολιτικής, και της πρόληψης, ενώ επικεντρώνεται στον τρόπο που η Αποκαταστατική Δικαιοσύνη καλείται εν τέλει να θεραπεύσει τα «τραύματα», όπου η τιμωρητικότητα και η ποινικοποίηση δεν επαρκούν, ένεκα και της δυσλειτουργίας του παραδοσιακού προτύπου ποινικής δικαιοσύνης, τόσο σε εγκλήματα περιουσιακής φύσης, όσο πλέον και σε εγκλήματα βίας, με αναφορά στις περιπτώσεις παραβατικότητας ανηλίκων και ενδοοικογενειακής βίας. Επιχειρήθηκε δε μία έρευνα σε δικαστικές αποφάσεις και μέσω δευτερογενούς έρευνας στις στάσεις των λειτουργών κι εν γένει υπηρετούντων στο Σύστημα Απονομής Ποινικής Δικαιοσύνης (Σ.Α.Π.Δ.) με τη μεθοδολογική χρήση υφιστάμενων υπηρεσιακών στατιστικών στοιχείων, της Ελληνικής Αστυνομίας, Εισαγγελιών, Δικαστηρίων, κοινωνικών και θεσμικών φορέων όπως το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε.) και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α.), που κρίθηκε πλέον πρόσφορη για το αντικείμενο και το διακύβευμα της εργασίας, προκειμένου να διαγνωστεί ο βαθμός διείσδυσης, αφομοίωσης και προώθησης του πλαισίου της διαμεσολαβητικής επίλυσης των ποινικών διαφορών στην ελληνική κοινωνία και στο Σ.Α.Π.Δ. μέσω των φορέων του επίσημου κοινωνικού ελέγχου, με βάση τα ερευνητικά δεδομένα που αναζητήθηκαν κατά το δυνατόν στους πρωταγωνιστές του εγκληματικού φαινομένου, αλλά και στην ίδια την κοινωνία, μελετώντας τη σχέση θύματος και δράστη πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το εγκληματικό συμβάν, την πιθανότητα επαναθυματοποίησης και υποτροπής, αντιστοίχως. Μέσω της εμπειρικής έρευνας σε διαθέσιμα και άτυπα στατιστικά στοιχεία από φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος διαπιστώνεται η στάση της κοινωνίας και των φορέων στους θεσμούς της ποινικής διαμεσολάβησης στα εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας και του αναμορφωτικού μέτρου της συνδιαλλαγής μεταξύ ανηλίκου δράστη και παθόντος στην παραβατικότητα ανηλίκων, αξιολογείται η αποτελεσματικότητά τους, εντοπίζονται οι δυσχέρειες και οι αστοχίες του Σ.Α.Π.Δ., διαγιγνώσκονται οι λόγοι υποβάθμισης και αδρανοποίησης των πρωτοποριακών αυτών θεσμών και προτείνονται μέτρα ενίσχυσης και εξέλιξής τους στην έννομη τάξη, για την αναβάθμισή τους με υλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου, διεπιστημονική πλαισίωση με ειδικά προγράμματα υποδομές και εξειδικευμένο προσωπικό, εκπαίδευση και διαρκή ενημέρωση των λειτουργών και επαγγελματιών στο πεδίο του Σ.Α.Π.Δ., βάσει των σύγχρονων αναγκών της κοινωνίας, των εμπλεκομένων μερών (δράστη, θύματος και των οικείων τους), επ’ ωφελεία δε και των αντεγκληματικών στόχων της Ελληνικής Πολιτείας.