Τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα

Η ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα συνεχώς εξελίσσεται με αποτέλεσμα οι θεσμοί και οι φορείς της ΕΕ να διαπραγματεύονται συνεχώς τις αρμοδιότητες και την εξουσία τους. Μέσα σε αυτό το πεδίο διαπραγμάτευσης αναζητούν τη θέση τους και τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα. Πρόκειται για οντότητες που διαμορφώθηκαν μέσα στην ιστορική εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να καλύψουν ορισμένες ανάγκες και κατέκτησαν περισσότερα δικαιώματα προϊόντος του χρόνου. Στο πρώτο μέρος της παρούσας εργασίας θα εξετάσουμε το νομικό πλαίσιο, που περιβάλλει τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά κόμματα. Θα αναζητήσουμε το νομικό τους έρεισμα στις συνθήκες της ΕΕ καθώς και σε άλλα νομοθετικά κείμενα ρυθμιστικά της λειτουργίας των Ευρωπαϊκών Πολιτικών Κομμάτων. Την αποστολή των ΕΠΚ συναντάμε στο άρθρο 191 ΣυνθΕΚ, που ορίζει ότι αυτά οφείλουν να συμπράττουν στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, να συμβάλλουν στην καλλιέργεια μιας ευρωπαϊκής συνείδησης και να πραγματώνουν την πολιτική έκφραση του πολίτη της Ένωσης. Το θεσμικό πλαίσιο των ΕΠΚ μετά τη Λισσαβώνα βασίζεται στα άρθρα 10 παρ.4 ΣυνθΕΕ και 224 ΣΛΕΕ και εδραιώνει τη θέση τους στην ΕΕ. Το δεύτερο μέρος της εργασίας εστιάζει στη λειτουργία των ΕΠΚ. Είναι αξιοσημείωτη η ιδιαιτερότητα των ΕΠΚ, που διαφοροποιούνται από τα εθνικά κόμματα σε πολλά σημεία και κυρίως σε αυτό της κομματικής ανταγωνιστικότητας, η οποία απουσιάζει στο ενωσιακό επίπεδο. Υπάρχει, ωστόσο, έντονη και στα ΕΠΚ η προσπάθεια να επηρεάσουν τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πολύ ενδιαφέρουσα κρίνεται η παρουσία των ομάδων πίεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και για το λόγο αυτό γίνεται αναφορά στο δεύτερο μέρος της εργασίας, με σκοπό να προβληματιστεί ο αναγνώστης σχετικά με τη διαδικασία διαμόρφωσης των πολιτικών της Ένωσης. Κυρίως, όμως, ο προβληματισμός της εργασίας εστιάζει στο έλλειμμα δημοκρατίας που χαρακτηρίζει την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση της ΕΕ και στον τρόπο με τον οποίο τα ΕΚΠ θα μπορούσαν να συμβάλλουν θετικά για τη μείωση του ελλείμματος αυτού και να προωθήσουν τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.