Συμφωνία Ελλάδας-Ιταλίας. Το χρονικό, ενέργειες της ελληνικής διπλωματίας: αποτελέσματα, διαπιστώσεις, συμπεράσματα, προτάσεις

Η παρούσα εργασία παρουσιάζει το χρονικό, τις ενέργειες της ελληνικής διπλωματίας για την οριοθέτηση AOZ με την Ιταλία και να αναδείξει τα αποτελέσματα και τις μελλοντικές προκλήσεις για την Ελλάδα, προκειμένου να εξασφαλίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα επί των θαλασσίων ζωνών που την περιβάλλουν και να αξιοποιήσει αυτές. Στο πρώτο κεφάλαιο καταγράφονται οι ιστορικές σχέσεις των δύο χωρών και οι πολιτικές και οικονομικές σχέσεις τους την τρέχουσα χρονική περίοδο. Τα επόμενα δύο κεφάλαια της ανάλυσης περιλαμβάνουν κύρια στοιχεία του Δικαίου της Θάλασσας στα οποία βασίστηκε η Συμφωνία, τις υφιστάμενες μεθόδους οριοθέτησης ΑΟΖ καθώς και τα δικαιώματα των κρατών επί αυτής . Στο τέταρτο κεφάλαιο καταγράφονται αρχικά τα βασικά σημεία της Συμφωνίας οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας με την Ιταλία το 1977 και εν συνεχεία της αντίστοιχης Συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ. Το πόνημα ολοκληρώνεται με τα συνολικά συμπεράσματα της ανάλυσης αλλά και προτάσεις για την περαιτέρω εκμετάλλευση της εν λόγω Συμφωνίας. Ειδικότερα: Ως προς τα βασικά συμπεράσματα διαπιστώνουμε ότι η συμφωνία οριοθέτησης ΑOZ της Ελλάδας με την Ιταλία: α. Είναι διμερής αλλά έχει ισχύ έναντι όλων των κρατών. Αποδεικνύει ότι η συστηματική διπλωματία και οι αμοιβαίες υποχωρήσεις δύνανται να υπερκεράσουν οιοσδήποτε εμπόδια και να φέρουν αμοιβαία επωφελείς λύσεις. β. Αποτελεί ορόσημο καθώς είναι η πρώτη που η Ελλάδα υπέγραψε, για τη θέσπιση ορίων ΑΟΖ με μία γειτονική χώρα. γ. Αποτέλεσε τον προπομπό, για συμφωνία με την Αίγυπτο. δ. Περιλαμβάνεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επίλυσης εκκρεμοτήτων σε διμερές επίπεδο και εγκαθίδρυσης συμμαχιών με τρίτα κράτη. ε. Στέλνει μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν προβαίνει σε παράνομες συμφωνίες καθώς βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη συμφωνίας αποτέλεσαν οι προβλέψεις του δικαίου της θάλασσας στ Αυξάνει σημαντικά το κυριαρχικό αποτύπωμα της Ελλάδας και κατοχυρώνει τα αντίστοιχα δικαιώματα, ζ. Αποδομεί εμμέσως την τουρκο-λυβική συμφωνία. η. Δημιουργεί στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου ένα τετελεσμένο γεγονός που δεν δύναται να αμφισβητηθεί. θ. Επιβεβαιώνει ότι η τήρηση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί ικανή και αναγκαία προϋπόθεση για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στην περιοχή. ι. Ενσωματώνει τις συντεταγμένες της παλαιάς συμφωνίας του 1977 και επεκτείνει την τότε οριοθέτηση του βυθού (υφαλοκρηπίδα) ια. Χρησιμοποιεί νησιά ως σημεία βάσης για την προσμέτρηση της μέσης γραμμής. ιβ. Επιβεβαίωσε ότι τα νησιά έχουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες και τόνισε για μια ακόμα φορά το αναφαίρετο δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων κατά μήκος των ηπειρωτικών ακτών. ιγ. Έστειλε μήνυμα αποφασιστικότητας προς την πλευρά της Τουρκίας. ιδ. Διαμόρφωσε μια νέα δυναμική στην περιοχή, αναζωογονώντας και ενδεχομένως δίνοντας νέα προοπτική στη διαδικασία οριοθετήσεων υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ με Αλβανία και Αίγυπτο. ιε. Δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στο Ιόνιο στα 12 ν.μ. Για τη βέλτιστη περαιτέρω αξιοποίηση της Συμφωνίας η Eλλάδα, θα πρέπει να διαχωρίσει το θέμα ανακήρυξης ΑΟΖ με τον καθορισμό λοιπών θαλασσίων ζωνών και με τα άλλα γειτονικά κράτη, ακολουθώντας την πρακτική οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Ιταλία, στηριζόμενη πάντα στο Διεθνές Δίκαιο. Επιπρόσθετα απαιτείται η άμεση έναρξη των προβλεπομένων διαδικασιών βάσει των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου, για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος - Κύπρου και υπολειπόμενου τμήματος ΑΟΖ με Αίγυπτο.