Ο πόλεμος του Γιόμ Κιπούρ
Νοδαράκης, Γεώργιος Κ.
2022
Ο πόλεμος του Γιόμ-Κιπούρ (6-24/10/1973) είναι η σπουδαιότερη αναμέτρηση στην αλυσίδα των Αραβοϊσραηλινών συγκρούσεων που διαμόρφωσε την σύγχρονη Μέση Ανατολή και επηρέασε την παγκόσμια ισορροπία μεσοπρόθεσμα. Συμμετείχαν από την μια πλευρά οι Ισραηλινοί με την υποστήριξη των ΗΠΑ και από την άλλη πλευρά οι Άραβες κυρίως η Αίγυπτος και η Συρία και δευτερευόντως η Ιορδανία, το Μαρόκο, το Ιράκ, η Σαουδική Αραβία και η Λιβύη με την υποστήριξη όλου του Αραβικού κόσμου και της Σοβιετικής Ένωσης. Ήταν ένας πόλεμος όχι μόνο μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών αλλά και μεταξύ Μουσουλμάνων και Εβραίων, μεταξύ Ανατολής και Δύσης και μεταξύ δικτατοριών και δημοκρατιών. Οι αντίπαλοι δεν είχαν μόνο εθνικές διαφορές αλλά και θρησκευτικές, πολιτισμικές, και πολιτικές διαφορές. Οι αντίπαλοι βάσει των διαφορών τους είχαν αμφότεροι είχαν τεράστια εσωτερική νομιμοποίηση. Επίσης προσπαθούσαν να έχουν και διεθνή αφού ήταν ένας πόλεμος δια αντιπροσώπων δεδομένου ότι είχαν υποστηρικτές και προμηθευτές εξοπλισμού τις δύο αντίπαλες υπερδυνάμεις της εποχής την Σοβιετική Ένωση και τις ΗΠΑ και άρα εξαρτώνταν από τρίτους. Επιπλέον ο εν λόγω πόλεμος είχε την ιδιαιτερότητα ότι και οι δύο βασικοί εμπλεκόμενοι πέτυχαν τους υψηλούς στρατηγικούς πολιτικούς στόχους τους χρησιμοποιώντας στρατιωτική βία. Οι Ισραηλινοί κυριάρχησαν στο πεδίο της μάχης και κέρδισαν την ειρήνη με την Αίγυπτο που ήταν η ηγέτιδα του Αραβικού κόσμου. Αλλά και οι Αιγύπτιοι θριάμβευσαν πολιτικά αφού πήραν από τους Ισραηλινούς την χερσόνησο του Σινά σταδιακά μέχρι στο τέλος της δεκαετίας εξαιτίας του πολέμου αν και στρατιωτικά είχαν ηττηθεί ενώ ακόμα και οι Σύριοι δεν έχασαν εδάφη και κέρδισαν σε κύρος λόγω της γενναιότητας των στρατευμάτων τους. Από τις μεγάλες δυνάμεις οι ΗΠΑ επικράτησαν σε επιρροή στη Μέση Ανατολή σε βάρος της Σοβιετικής Ένωσης με την αποτελεσματικότητα της στρατιωτικής τους τεχνολογίας και της οξυδερκούς διπλωματίας τους. Η επικράτηση της διπλωματίας των ΗΠΑ την δεκαετία του 1970 ήταν ο πρόδρομος της επικράτησης τους στον Ψυχρό Πόλεμο και της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης που ήταν η διπλωματικά ηττημένη στον πόλεμο του Γιόμ-Κιπούρ (αφού έχασε σε επιρροή στη Μέση Ανατολή) και η μεγάλη ηττημένη του ψυχρού πολέμου το 1989. Η στρατιωτική νίκη μέχρι τις 13-10-1973 ήταν πιο κοντά στους Άραβες που αιφνιδίασαν εντελώς τους Ισραηλινούς αλλά από την επόμενη μέρα η πλάστιγγα άρχισε γέρνει υπέρ των Ισραηλινών που αν είχαν περισσότερο χρόνο θα συνέτριβαν τους Αιγύπτιους πρώτα και μετά τους Σύριους και τους άλλους Άραβες σε δεύτερο χρόνο. Η επέμβαση των μεγάλων δυνάμεων από κοινού ανάγκασε τους Ισραηλινούς σε εκεχειρία στις 24-10-1973. Ο αντίκτυπος του εν λόγω πολέμου ήταν παγκόσμιος όχι μόνο λόγω του ψυχρού πολέμου αλλά γιατί για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε το πετρέλαιο σαν όπλο, γεγονός που είχε σοβαρές αν και σύντομες οικονομικές συνέπειες. Όπως φάνηκε ξεκάθαρα η έλλειψη αποφασιστικότητας, προετοιμασίας και οράματος είναι συνώνυμα της ήττας γεγονός που αντιλήφθηκαν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Αντίστροφα η ύπαρξη τους έχει σαν έπαθλο την επίτευξη των πολιτικών στόχων όπως απέδειξαν οι Αιγύπτιοι, οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί που είναι οι κερδισμένοι του σύντομου αλλά συνταρακτικού αυτού πολέμου.
Download PDF
View in repository
Browse all collections