O ρόλος της προπαγάνδας στα ολοκληρωτικά καθεστώτα: ανάλυση του προπαγανδιστικού μηχανισμού στα χρόνια της ναζιστικής Γερμανίας

Παπαδοπούλου, Αποστολία Γ.

2016

Η παρούσα μελέτη αφορά την περίοδο της ναζιστικής Γερμανίας, και εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο ένα αρχικά μικρό και ασήμαντο κόμμα, εκμεταλλευόμενο τις συνθήκες που επικρατούσαν μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο σε κοινωνικοοικονομικό και πολιτικό επίπεδο, κατάφερε να εξανδραποδίσει το πνεύμα ενός ολόκληρου λαού, να επιτύχει την καθ’ ολοκληρίαν ιδεολογική του ευθυγράμμιση με τις αρχές του Εθνικοσοσιαλισμού, και να ελέγξει κάθε έκφανση της ζωής του Γερμανού πολίτη. Η προπαγάνδα, ένα φαινόμενο το οποίο συναντάμε από τα αρχαία κιόλας χρόνια, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο σε όλα τα παραπάνω. Το χιτλερικό καθεστώς, χρησιμοποίησε μαεστρικά το όπλο αυτό, ασκώντας τον πλήρη έλεγχο σε κάθε τομέα που θα μπορούσε να επηρεάσει την κοινή γνώμη και να αμφισβητήσει το αλάνθαστο του ηγέτη. Ο γερμανικός λαός θα λέγαμε πως ήταν ο θεατής σε μια παράσταση στην οποία συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες ανέλαβαν τον ρόλο του «αποδιοπομπαίου τράγου», με τον Χίτλερ να έχει αναλάβει τον ρόλο του μεσσία, και ολόκληρη την κρατική μηχανή να έχει γραναζοποιηθεί πλήρως, στους σκοπούς του ολοκληρωτικού καθεστώτος. Αυτός ο ολοκληρωτικός έλεγχος που ασκήθηκε στο γερμανικό κράτος από το 1933 έως και τη λήξη του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, καθιστά το εγχείρημα της πλήρους κάλυψης του υπό εξέταση ζητήματος ιδιαιτέρως δύσκολη, και θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερα περιθώρια ανάπτυξης. Εντούτοις, η πολυσυλλεκτικότητα, η μελέτη ντοκουμέντων από μαρτυρίες της εποχής, και η πολυεπίπεδη κάλυψη του ζητήματος, αποτέλεσαν εξαρχής τον πρωτεύοντα στόχο για την ολοκλήρωση του ανά χείρας πονήματος.

Download PDF

View in repository

Browse all collections