Έφηβοι με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1: τραύμα και μετατραυματική ανάπτυξη

Με την παρούσα εργασία επιχειρήθηκε η σκιαγράφηση της βιωμένης ψυχικής εμπειρίας των εφήβων με ΣΔΤ1. Στόχοι της έρευνας ήταν α) να εντοπιστούν οι παράγοντες κινδύνου που καθιστούν τη νόσηση τραυματική, β) να καταγραφούν οι συμπεριφορές που εκδηλώνουν και οι άμυνες που υιοθετούν οι διαβητικοί νέοι απέναντι στην ασθένειά τους, γ) να αναγνωριστούν οι παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση μετατραυματικής ανάπτυξης και δ) να επισημανθούν τα πεδία εκείνα στα οποία συνήθως παρουσιάζεται η μετατραυματική ανάπτυξη. Για την επίτευξη αυτού του εγχειρήματος πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική επισκόπηση από την οποία προέκυψαν πέντε κεφάλαια που συνιστούν το θεωρητικό υπόβαθρο της παρούσας εργασίας. Αυτά είναι 1) Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 1, 2) Εφηβεία, 3) Το Τραύμα της Χρόνιας Ασθένειας, 4) Μετατραυματική Ανάπτυξη και 5) Εφηβεία με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1: «Η Ψυχική Εξίσωση». Η έρευνα αποτελείται από 16 ημιδομημένες συνεντεύξεις ενηλίκων που έχουν διανύσει την εφηβική τους ηλικίας ως πάσχοντες από ΣΔΤ1. Από τη θεματική ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στα πρωτογενή δεδομένα προέκυψαν τρεις θεματικές ενότητες. Η πρώτη ονομάζεται «Πρώιμες εμπειρίες» και περιλαμβάνει τις υποκατηγορίες: α) «Λανθάνουσα περίοδος», β) «Διάγνωση», γ) «Προσαρμογή». Η δεύτερη θεματική ενότητα ονομάζεται «Εφηβική Θύελλα» και διακρίνεται στις υποκατηγορίες: α) «Γλυκαιμικός έλεγχος», β) «Ιατρική περίθαλψη», γ) «Πηγές άγχους», δ) «Διαπροσωπικές Σχέσεις», ε) «Κοινωνική αντιμετώπιση». Η τρίτη θεματική ενότητα ονομάζεται «Απολογισμός» και χωρίζεται στις επιμέρους κατηγορίες: α) «Προσωπική Ανάπτυξη», β) «Καταλυτικές εμπειρίες», γ) «Νοηματοδότηση», δ) «Εμπόδια και Ισορροπίες». Όπως αναδεικνύεται από τα ευρήματα της έρευνας, η εμπειρία της νόσησης μπορεί να αποβεί τραυματική εξαιτίας των αντίξοων συνθηκών διάγνωσης και νοσηλείας, εξαιτίας των αυταρχικών γονικών πρακτικών, της μεγαλύτερης ηλικίας διάγνωσης, των περιορισμένων θεραπευτικών επιλογών, της απουσίας σταθερής καθοδήγησης από έναν θεράποντα ιατρό, εκπαιδευμένο σε θέματα ψυχικής υγείας, εξαιτίας της απόρριψης από τους σημαντικούς άλλους και λόγω της αντιμετώπισης από μέρους της κοινωνίας. Όσον αφορά στις άμυνες του εφήβου έναντι της πάθησης του διαβήτη, στα ευρήματά μας αναδεικνύονται αυτές της αντίστασης, δηλαδή της αποποίησης της πάθησης, και της εξύψωσης και συνεργασίας, δηλαδή της αποδοχής της ασθένειας και της προσπάθειας για την επίτευξη μιας ομαλής συνύπαρξης με αυτήν. Ως προς τους παράγοντες που προωθούν την εμφάνιση μετατραυματικής ανάπτυξης, στα ευρήματα προέκυψαν χαρακτηριστικά προσωπικότητας όπως η ανοιχτότητα, η αισιοδοξία και η εξωστρέφεια, αναδείχθηκαν, επίσης, η προσπάθεια για εύρεση θετικού νοήματος στην αντίξοη εμπειρία, οι στρατηγικές αντιμετώπισης εστιασμένες στο πρόβλημα, το υποστηρικτικό κοινωνικό δίκτυο και η εμπειρία ενός ξαφνικού και άκρως απειλητικού γεγονότος σε σχέση με τον διαβήτη. Τα πεδία στα οποία καταγράφηκε μετατραυματική ανάπτυξη είναι αυτά της προσωπικής δύναμης, των νέων πιθανοτήτων, της πνευματικής ανάπτυξης και των διαπροσωπικών σχέσεων.