Αυτοκαθορισμός και απανθρωποποίηση της ψυχικής ασθένειας από τους ειδικούς, το κοινό και τους ασθενείς

Η απανθρωποποίηση είναι η τάση των ατόμων ή των ομάδων να αποδίδουν στους εταίρους (άτομα ή εξωομάδες) ή στον εαυτό λιγότερο ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Οι στόχοι αυτής της εργασίας είναι να εξετάσει σε ελληνικό δείγμα την απανθρωποποίηση των ψυχικά ασθενών από το γενικό πληθυσμό και τους ειδικούς υγείας, να διερευνήσει την αυτοαπανθρωποποίηση τους και να συνδέσει την απανθρωποποίηση με τη θεωρία αυτοκαθορισμού. Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια με τα οποία μετρήθηκαν η απανθρωποποίηση, η αυτοαπανθρωποποίηση καθώς και οι αιτιολογικοί προσανατολισμοί των συμμετεχόντων. Η πρώτη έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 97 άτομα του γενικού πληθυσμού ηλικίας 18-60 ετών. Οι αναλύσεις επιβεβαιώνουν ότι οι συμμετέχοντες απανθρωποποιούν περισσότερο τους ασθενείς συγκριτικά με τα ψυχικά υγιή άτομα ανάλογα με τη σοβαρότητα της ψυχικής τους διαταραχής. Επιπλέον, ο αυτόνομος προσανατολισμός προβλέπει σε σημαντικό βαθμό αρνητικά την αυτοαπανθρωποποίηση. Η δεύτερη έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 70 ειδικούς υγείας ηλικίας 18-60 ετών. Οι αναλύσεις επιβεβαιώνουν ότι οι ειδικοί υγείας απανθρωποποιούν περισσότερο τους ασθενείς συγκριτικά με τα ψυχικά υγιή άτομα. Στις δύο έρευνες το άτομο - στόχος και όχι ο προσανατολισμός προβλέπει σημαντικά την απανθρωποποίηση, εύρημα αντίθετο με την αρχική υπόθεση. Επίσης, το άτομο - στόχος και η ταύτιση που τα άτομα νιώθουν προς αυτό προβλέπουν σημαντικά την απανθρωποποίηση του. Η τρίτη έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 77 ψυχικά ασθενείς ηλικίας 18-60+ ετών. Οι αναλύσεις δείχνουν ότι οι ψυχωτικοί ασθενείς ανθρωποποιούν περισσότερο τον εαυτό συγκριτικά με τους νευρωτικούς ασθενείς, ίσως γιατί παραγνωρίζουν τη νοσηρή τους κατάσταση. Αντίστοιχα, οι νευρωτικοί ασθενείς αντιλαμβανόμενοι τις δυσκολίες τους απανθρωποποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό τον εαυτό συγκριτικά με τους ψυχωτικούς ασθενείς. Τέλος, το πλαίσιο συμπλήρωσης δεν επιδρά στην αυτοαπανθρωποποίηση.