Γεωπολιτική ανάλυση του συμπλόκου Τουρκία-Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ-Αίγυπτος στο πλαίσιο της ευρύτερης Μέσης Ανατολής

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας, είναι η γεωπολιτική ανάλυση των υφιστάμενων δεδομένων στο σύμπλοκο Τουρκίας – Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – Αιγύπτου, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί εντός του πλαισίου της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, υπό το πρίσμα της ιστορικής πραγματικότητας της περιοχής, σε συνδυασμό με τη σχέση δυναμικής αλληλεπίδρασης μεταξύ των δρώντων κρατών, των διεθνών οργανισμών και άλλων υπεισερχομένων παραγόντων. Στο πρώτο κεφάλαιο, αναλύεται το γεωπολιτικό περιβάλλον της Μέσης Ανατολής, σε συνδυασμό με αυτό της ανατολικής Μεσογείου., το οποίο υπήρξε διαχρονικά, ένα δυναμικό πεδίο δράσης των πολιτισμών, ανάπτυξης των ισχυρών φυλετικών και θρησκευτικών κινημάτων και γενικά αποτέλεσε το «μήλο της έριδος» των ισχυρών δρώντων του πλανήτη. Η εν λόγω περιοχή, από γεωπολιτικής άποψης κατέχει τη θέση-κλειδί στον πλανήτη, η οποία συνδέει τη Δύση με την Ανατολή και βρίσκεται στην πλέον σημαίνουσα θέση, όσον αφορά τον τομέα του ενεργειακού πλούτου. Στο δεύτερο κεφάλαιο, αναλύεται το σύμπλοκο Τουρκίας – Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – Αιγύπτου, στην ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, που αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική πραγματικότητα, με την ανάπτυξη δυναμικών σχέσεων αλληλεπίδρασης μεταξύ των δρώντων και υπό το πρίσμα των εξελίξεων σε τρία εξαιρετικά σημαντικά θέματα, την περιφερειακή ασφάλεια, το μεταναστευτικό-προσφυγικό και το ενεργειακό. Από τη μια πλευρά έχουμε την Τουρκία, η οποία επιθυμώντας διακαώς την ανάδειξη της σε περιφερειακή δύναμη, έχει μεταβληθεί σε μια αναθεωρητική δύναμη, αποτελώντας έναν σημαντικό παράγοντα αστάθειας για την ευρύτερη περιοχή, ενώ από την άλλη πλευρά έχουμε την συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου – Ισραήλ, οι οποίοι στο πλαίσιο της θεωρίας της ισορροπίας της ισχύος, έχουν εστιάσει μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση του τουρκικού αναθεωρητισμού, με την ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας σε πολλαπλά επίπεδα. Στο τρίτο κεφάλαιο, αναλύεται η πραγματικότητα κατά την οποία, η ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή αποτελούν διαχρονικά πεδίο συνεχούς και αδιάλειπτης παρουσίας μεγάλων δυνάμεων του πλανήτη, με προεξέχοντες μεταξύ άλλων τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες έχουν τεράστια συμφέροντα ζωτικής σημασίας στην ευρύτερη περιοχή και ως εκ τούτου, 6 προσπαθούν να διατηρήσουν και να αυξήσουν την επιρροή τους, χρησιμοποιώντας κατά περίπτωση, τη σκληρή ή την ήπια μορφή ισχύος. Στα συμπεράσματα και τις προτάσεις, αναδεικνύεται το γεγονός ότι λόγω γεωγραφικών κατά κύριο λόγο δεδομένων, η εμπλοκή της Ελλάδας στις περιφερειακές γεωπολιτικές εξελίξεις, καθίσταται δεδομένη και ως εκ τούτου, στο πλαίσιο μιας συνεκτικής στρατηγικής, πρέπει να δραστηριοποιηθεί τόσο στον διπλωματικό όσο και στον στρατιωτικό τομέα, ώστε να αξιοποιήσει όλες τις δυνατές ευκαιρίες και προκλήσεις, οι οποίες θα προκύψουν, προκειμένου να υπερασπίσει τα συμφέροντά της και να αποτελέσει τον πλέον φερέγγυο παραγωγό ασφάλειας, ειρήνης και σταθερότητας, στην ευρύτερη περιοχή. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, ως σταυροδρόμι μεταξύ Δύσης, Βαλκανίων και Μέσης Ανατολής, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην περαιτέρω ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της. Η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δύναται να αναλάβει έναν διαμεσολαβητικό ρόλο, προκειμένου να επιτευχθεί, μέσω διαπραγματεύσεων και συμφωνιών, μια αξιόπιστη και ρεαλιστική συμφωνία ανάμεσα στους δρώντες της περιοχής και να καταστεί έτσι ένας περιφερειακός πρωταγωνιστής, αξιοποιώντας το γεγονός ότι αποτελεί έναν δρώντα, ο οποίος χαρακτηρίζεται για την αξιοπιστία του και τον υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης που απολαμβάνει, από όλα σχεδόν τα κράτη της ευρύτερης περιοχής.