Οικονομική μεγέθυνση και οικονομικές κρίσεις: μια θεωρητική επισκόπηση

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι μέσα από μια βιβλιογραφική έρευνα να μελετηθούν οι κυριότερες απόψεις των θεωρητικών για τις οικονομικές διακυμάνσεις και τις αιτίες που οδηγούν στην ανάκαμψη αλλά και στη στασιμότητα μια οικονομία. Γίνεται μια προσπάθεια να βρεθούν κοινά στοιχεία στις θεωρίες που μελετήθηκαν και να ομαδοποιηθούν αυτές με βάση την κύρια αιτία που αναγνωρίζουν ως αφετηρία της κρίσης. Στην πορεία βέβαια της έρευνας έγινε σαφές ότι δεν αναγνωρίζονται από όλους τους οικονομολόγους οι δυσλειτουργίες του συστήματος. Το σύστημα για παράδειγμα, από τους νεοκλασικούς θεωρείται τέλειο και ισορροπεί όταν δεν υπάρχουν παρεμβάσεις. Όμως, άλλοι οικονομολόγοι αναγνωρίζουν ότι η λειτουργία του συστήματος δεν χαρακτηρίζεται απλά από διακυμάνσεις οι οποίες το διαταράσσουν μόνο προσωρινά. Αντίθετα, θεωρούν ότι η εξέλιξή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής οδηγεί σε αδιέξοδα και χρειάζονται εξωγενείς παρεμβάσεις για να μπορεί το σύστημα να επανακάμψει. Αυτοί οι τελευταίοι θεωρούν ότι αιτία της κρίσης είναι είτε η πτώση του ποσοστού κέρδους, είτε η υποκατανάλωση. Μέσα από τις απόψεις των οικονομολόγων αυτών ανοίγει και η συζήτηση για την επανάληψη των περιόδων στασιμότητας, συζήτηση που γεννάει θεωρίες όπως αυτή των κυμάτων. Η τελευταία υιοθετήθηκε τόσο από ριζοσπάστες μαρξιστές οικονομολόγους οι οποίοι υποστήριξαν ότι αυτή η θεωρία είναι απόδειξη ότι το σύστημα θα ανατραπεί, όσο και από τον ίδιο τον Schumpeter ο οποίος αξιοποιώντας τα δεδομένα που προέκυψαν από τη μελέτη των κυμάτων προσπάθησε να αποδείξει τη δυναμική του καπιταλισμού και την εξελικτική του ικανότητα. Όμως παρά τη σύμπτωση σε κάποια σημεία των απόψεων των οικονομολόγων για τις αιτίες των κρίσεων, οι πολλές διαφορές τους, τους οδηγούν σε διαφωνίες για την πορεία διεξόδου από την κρίση. Έτσι, οι περισσότεροι αναγνωρίζοντας την αιτία των κρίσεων, περιγράφουν παρεμβάσεις που θα θέσουν σε επανεκκίνηση την οικονομία ενώ άλλοι προτείνουν ριζικές αλλαγές ή οραματίζονται μεταρρυθμίσεις που θα αμβλύνουν τις συνέπειες από την απρόσκοπτη λειτουργία του συστήματος.