Η ενεργειακή εξάρτηση της Ε.Ε. και η πρόταση για δημιουργία Ενεργειακής Ένωσης

Η ραγδαία κλιματική αλλαγή και οι συνέπειες αυτής, η μεγάλη πίεση που υ-φίστανται οι ενεργειακοί πόροι και η ανάγκη για προμήθεια των καταναλωτών με ασφαλή ενέργεια σε συνδυασμό με τις ολοένα αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες των Ευρωπαίων πολιτών καθιστούν την χάραξη και εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης ευ-ρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής υψηλή προτεραιότητα για όλους τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΕ εισάγει το 53% της ενέργειας που καταναλώνει. Το 90% αυτών των εισαγωγών είναι αργό πετρέλαιο, το 66% φυσικό αέριο και το 42% στερεά καύσιμα, όπως ο άνθρακας. Το 2013, συγκεκριμένα, η δαπάνη για την εισαγωγή ε-νέργειας ήταν περίπου 400 δισεκατομμύρια ευρώ (περισσότερο από το 20% των συ-νολικών εισαγωγών). Επίσης, η ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα μόνο προμη-θευτή, τη Ρωσία, που την προμηθεύει με το ένα τρίτο του εισαγόμενου πετρελαίου, το 39% του αερίου και το 26% των στερεών καυσίμων, ενώ έξι χώρες εξαρτώνται απο-κλειστικά από αυτήν για την εισαγωγή φυσικού αερίου. Ο στόχος της ΕΕ στον τομέα της ενέργειας είναι διττός: αφενός, αποσκοπεί στην παροχή ενέργεια σε χαμηλές τιμές και αφετέρου στην μετατροπή της σε οικονο-μία χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας που να είναι ασφαλέστερη, ανταγωνιστικότερη και περισσότερο αειφόρος. Σε αυτό το πλαίσιο, δρομολογείται η δημιουργία μιας Ε-νεργειακής Ένωσης. Το Φεβρουάριο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο για την ενεργειακή ένωση, που στόχο έχει την άρση των εμποδίων στις διασυνοριακές ροές ενέργειας και τη μεγαλύτερη αυτονομία της ΕΕ στα ορυκτά καύσιμα, που κυρίως εισάγονται. Η Ένωση αυτή στηρίζεται σε πέντε πυλώνες: ασφαλής εφοδιασμός, ενιαία αγορά ενέργειας, ενεργειακή απόδοση, μείωση των εκπομπών αερίων και ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας στον τομέα της ενέργειας. Η πολιτική αυτή φιλοδοξεί να καλύπτει όλες τις πηγές ενέργειας - ορυκτές (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, άνθρακας), πυρηνικές ή ανανεώσιμες (ηλιακή, αιολική, από βιομάζα, γεωθερμική, υδροηλεκτρική, παλιρροιακή) ενώ κοινός παρονομαστής όλων αυτών των προσπαθειών είναι η σύνδεση των ευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων. Οι περισσότερες μελέτες αποδεικνύουν ότι έχει σημειωθεί αρκετή πρόοδος, ωστόσο μένουν πολλά ακόμα να γίνουν. Η ΕΕ καλείται να αντιμετωπίσει τις αναπο-τελεσματικές και ασυντόνιστες νομοθεσίες των 28 αγορών ενέργειας, την ξεπερασμέ-νη υποδομή, τις υψηλές τιμές της ενέργειας, την εξάρτηση από τις εισαγωγές αλλά και την στροφή σε μια οικονομία που θα καταναλώνει λιγότερη ενέργεια και θα παράγει λιγότερους ρύπους.