Το σκιώδες τραπεζικό σύστημα : διεθνείς και Ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης

Η παρούσα διπλωματική εργασία διαπραγματεύεται το φλέγον ζήτημα της ύπαρξης του Σκιώδους Τραπεζικού Συστήματος (στο εξής Σ.Τ.Σ) και της ρυθμιστικής παρέμβασης σ’ αυτό. Το πρώτο μέρος της εργασίας είναι αφιερωμένο στην οριοθέτηση, οροθέτηση, συστατικά στοιχεία και αρνητικές εξωτερικότητες που προκύπτουν από αυτό, όπως επίσης και στους λόγους σύμφωνα με τους οποίους αυτό το σύστημα έλαβε την ονομασία Σ.Τ.Σ. Το Σ.Τ.Σ είναι ένα σύστημα το οποίο είναι ταχέως μεταβαλλόμενο και εξελισσόμενο και ως εκ τούτου ο οποιοσδήποτε ορισμός θα πρέπει να είναι αυστηρά χωροχρονικά προσδιορισμένος. Έτσι, στην παρούσα φάση εξέλιξης του Σ.Τ.Σ , ο γράφων επέλεξε να χρησιμοποιήσει τον ορισμό, όπως αυτός έχει εκπονηθεί και εκφραστεί από το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (στο εξής Σ.Χ.Σ) εξ αιτίας του σημαίνοντος ρόλου αυτού στον χώρο των διεθνών χρηματοπιστωτικών φορα και της διαμόρφωσης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού δικαίου. Στη συνέχεια αναλύονται τα αίτια εμφάνισης και γιγάντωσης του Σ.Τ.Σ για να επεξηγηθεί η μεγάλη σημασία αυτού του συστήματος στο σύγχρονο χρηματοπιστωτικό σύστημα και ο ρόλος του για την μετέπειτα διατάραξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Σ’ αυτό το πλαίσιο δεν θα μπορούσε να παραληφθεί η αναφορά στα συστατικά στοιχεία του Σ.Τ.Σ από τη στιγμή που πλειάδα φορέων παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και χρηματοπιστωτικές δραστηριοτήτες συνετέλεσαν καίρια στην οικοδόμηση αυτού του συστήματος. Φυσικά, όπως αναφέρθηκε και πιο πριν, λόγω της φύσης του Σ.Τ.Σ, τα συστατικά του στοιχεία δεν παραμένουν τα ίδια αλλά συνεχώς αλλάζουν μορφές και ιδιότητες. Γι’ αυτό το λόγο, ο γράφων παρουσιάζει στην εργασία αυτή τους χρηματοπιστωτικούς δρώντες και τις δραστηριότητες που διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο κατά την επέλευση της πρόσφατης χρηματοπιστωτικής κρίσης ως απότοκου των αρνητικών εξωτερικοτήτων που προήλθαν από τους κόλπους του Σ.Τ.Σ. Δυστυχώς, η κρίση δεν προέκυψε ένεκα συγκυριακών παραγόντων αλλά πρωτίστως εξ αιτίας της υπερβολικής συσσώρευσης συστημικού κινδύνου, πλημμελούς αξιολόγησης του ρίσκου και του ρυθμιστικού αρμπιτραζ. Το δεύτερο μέρος της εργασίας είναι αφιερωμένο στις πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης στο Σ.Τ.Σ με σκοπό την άμβλυνση ή και εξάλειψη των προβλημάτων που έκαναν την παρουσία τους αισθητή κατά τρόπο εμφατικό τα τελευταία χρόνια. Η έκθεση αυτών των πρωτοβουλιών ρυθμιστικής παρέμβασης δεν συνιστούν σταχυολόγηση εθνικών πρωτοβουλιών ανά την υφήλιο αλλά παρουσίαση των μέτρων που εκπονήθηκαν και δημοσιεύτηκαν από το Σ.Χ.Σ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την πλευρά του Σ.Χ.Σ ως του μέχρι σήμερα υπέρτατου συντονιστικού οργάνου των διεθνών χρηματοπιστωτικών φορα, ελήφθησαν σημαντικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των αρνητικών εξωτερικοτήτων του Σ.Τ.Σ. Κύριος στόχος συνιστά η δημιουργία ενός ελάχιστου κοινού παρανομαστή έτσι ώστε να κινητοποιηθούν οι αρμόδιες εποπτικές και ρυθμιστικές αρχές των κρατών μελών του ΦΣΜΠ προς την κατεύθυνση της αξιόπιστης επίλυσης των αναφυόμενων προβλημάτων και αρρυθμιών. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ανταπόκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία δεν σκοπεύει να προκαταβάλλει τις ενέργειες του Σ.Χ.Σ αλλά προσπαθεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά αξιολογώντας τις προυπάρχουσες ρυθμίσεις του ενωσιακού πλαισίου να καλύψει τα ενδεχόμενα κενά και ει δυνατόν να δράσει προληπτικά για το μέλλον. Τέλος, ακολουθεί μια αξιολόγηση των πρωτοβουλιών του Σ.Χ.Σ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η εργασία αυτή ολοκληρώνεται με την εκτίμηση του γράφοντος σχετικά με τις προοπτικές του Σ.Τ.Σ και τους προβληματισμούς αναφορικά με τις ήδη ληφθείσες και τις μελλοντικές πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης σ’ αυτό.