Πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές συνιστώσες των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας 1896 και 2004

Αντικείμενο της διατριβής αποτελεί η διερεύνηση των πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών συνιστωσών των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας του 1896 και του 2004 και ο εντοπισμός του αποτυπώματός τους στη νεότερη και σύγχρονη ελληνική ιστορία. Στο ευρύ ερευνητικό της πεδίο περιλαμβάνονται: οι όροι προσαρμογής της ολυμπιακής υπόθεσης στις τρέχουσες συνθήκες, τα κύρια χαρακτηριστικά των δύο περιόδων και οι επιδράσεις που δέχτηκε και άσκησε ως εθνικό και παράλληλα διεθνές γεγονός. Η έρευνα στηρίζεται στις μεθόδους της σύγχρονης ιστοριογραφίας επιχειρώντας μια συνθετική ερμηνευτική προσέγγιση των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας του 1896 και του 2004. Ο διεπιστημονικός προσανατολισμός κρίθηκε αναγκαίος για την συνεξέταση των ερευνητικών ερωτημάτων. Η διατριβή δομείται σε δύο μέρη, το πρώτο για για το 1896 και το δεύτερο για το 2004. Εξάλλου η προβληματική της έρευνας διαρθρώνεται σε δύο επίπεδα θεματικής ανάλυσης. Το πρώτο επικεντρώνεται στην παρουσίαση των φάσεων εξέλιξης της ολυμπιακής υπόθεσης και το δεύτερο στην σύζευξή της με την πραγματικότητα των ετών 1893 – 1896 και 1997 – 2004 και γενικότερα στην σχέση με την εποχή της. Προσδοκία της έρευνας ήταν να συνεισφέρει στην επαναπροσέγγιση της θεματικής των 1ων Ολυμπιακών και να προσφέρει μια κριτική συστηματική προσέγγιση για τη διοργάνωση των 28ων η οποία και είχε φυσιολογικά μεγαλύτερη επίδραση στο γίγνεσθαι της χώρας. Ο λόγος και η πράξη των πρωταγωνιστών της ολυμπιακής υπόθεσης και των εμπλεκόμενων θεσμικών οργάνων και φορέων, συγκροτεί τον πυρήνα του ερευνητικού υλικού. Η μελέτη της διοργάνωσης των Αγώνων της Αθήνας επιβεβαίωσε την υπόθεση εργασίας μας, καθώς και τις δύο φορές, η τέλεσή τους σχετίστηκε με τα αιτήματα των κυρίαρχων ιδεολογιών, προσλαμβάνοντας όψεις και διαστάσεις μεγαλύτερες του αυτοτελούς περιεχομένου τους. Έτσι μπορεί να εξηγηθεί η μορφοποίηση τους σε κυψέλη εθνικών και συλλογικών οραματισμών και για το λόγο αυτό φαίνεται ότι η επιτυχής φιλοξενία τους αντιμετωπίστηκε ως μείζονα πρόκληση που έφερε πρόσκαιρες αναταράξεις και συγκυριακές μεταβολές στην πορεία και εξέλιξη των ελληνικών πραγμάτων. Το εγχείρημα εξέφρασε και στις δύο περιπτώσεις τις εθνικές φιλοδοξίες της εποχής του, αποβλέποντας πρωτίστως στη διεθνή αποδοχή και καταξίωση της νεότερης Ελλάδας. Το 1896 οι Αγώνες πλαισίωσαν τη Μεγάλη Ιδέα, συμβάλλοντας στην τόνωση του ελληνικού αλυτρωτισμού της περιόδου. Το 2004 προσέλαβαν εθνικά χαρακτηριστικά και αναπτυξιακό νόημα, προβάλλοντας το νέο πρόσωπο μιας ισχυρής Ελλάδας της ευρωπαϊκής οικογένειας και της Οικονομικής και Νομισματικής της Ένωσης. Από την ελληνική εμπειρία των Αγώνων διαφαίνονται δύο απεικονίσεις του ελληνικού ενδιαφέροντος αναφορικά με τον ολυμπιακό θεσμό. Η μία είναι παράγωγο της αναγνώρισης της σημειολογικά υπερέχουσας θέσης της χώρας ως κληρονόμου της αρχαίας Ελλάδας που επεδίωξε και πέτυχε να βάλει την σφραγίδα της στην αναβίωσή τους και η άλλη εμφορείται από τη διάθεση αποδοχής της χώρας μέσω αυτών.