Τα πολεοδομικά της Ερμούπολης: η γέννηση και η εξέλιξη μιας πόλης

Η Ερμούπολη είναι η πρωτεύουσα του νησιού της Σύρου. Είναι η πρώτη πόλη στην Ελλάδα η οποία χτίστηκε εκ θεμελίων στις αρχές του 19ου αιώνα. Κατά τη σύλληψη αυτής της σύγχρονης πόλης σκοπός ήταν να εφαρμοστούν καθιερωμένες αρχές του πολεοδομικού σχεδιασμού. Στο ιστορικό κέντρο της Ερμούπολης συνυπάρχουν η αρχιτεκτονική μαζί με πολεοδομικό σχέδιο, όπως εξάλλου είναι αναμενόμενο να συμβαίνει σε μια τόσο ζωντανή και συνεχώς εξελισσόμενη πόλη, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό οικονομικό και πολιτικό ρόλο στην σύγχρονη ελληνική ιστορία. Σε διάστημα μόλις λίγων ετών, η Ερμούπολη μετατράπηκε σε ένα ακμάζον, διεθνώς αναγνωρισμένο εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Αναπτυσσόμενη χάρη στην οικονομική ευμάρεια, η πόλη ενσωμάτωσε επαναστατικές αρχές πολεοδομικού σχεδιασμού διαμορφώνοντας το δικό της χαρακτήρα. Τα αξιοθέατα της Ερμούπολης και οι ιστορικές συνοικίες προσδίδουν προστιθέμενη αξία στη μοναδικότητα της ταυτότητας του εκάστοτε συνοικισμού, στην ποιότητα της ζωής και στην οικονομική βιωσιμότητα. Η διαφύλαξη και ο εμπλουτισμός της Εικαστικής και της Αρχαιολογικής Κληρονομιάς και της Αρχιτεκτονικής Τοπίου καθίστανται κεφαλαιώδους σημασίας για την πολιτισμική μας συνέχεια. Τα αντικείμενα τα οποία θίγονται στην παρούσα Διπλωματική Εργασία σχετίζονται με την γέννηση αυτής της εξαίσιας πόλης καθώς και με σημαντικά πολεοδομικά ζητήματα. Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, η δυνατότητα μίας μελλοντικής βιώσιμης ανάπτυξης, η έννοια των παραδοσιακών οικισμών και των ιστορικών αστικών κέντρων, η ιδιαιτερότητα ενός μικρού νησιού, η φέρουσα ικανότητα της Σύρου και ο ιδιαίτερος οικιστικός σχεδιασμός είναι τα θέματα αυτής της εργασίας. Η Διπλωματική Εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος αποτελείται από δύο κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο θίγονται ζητήματα σχετικά με την πολιτιστική κληρονομιά και την προστασία της, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ιστορία των παραδοσιακών οικισμών και στο τέλος τη γέννηση του ιστορικού κέντρου της πόλης. Στο δεύτερο κεφάλαιο της Διπλωματικής Εργασίας γίνεται μνεία της ιστορίας της νήσου Σύρου καθώς επίσης και των πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που οδήγησαν στη δημιουργία της Ερμούπολης. Επιπρόσθετα γίνεται αναφορά στην πολεοδομική νομοθεσία που εφαρμόστηκε από τη γέννηση της Ερμούπολης έως σήμερα. Στο δεύτερο μέρος της Διπλωματικής Εργασίας αναλύεται η έννοια του μικρού νησιού. Τίθενται ερωτήματα για το αν η Σύρος θεωρείται μικρή νήσος σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και για το ποια είναι τα κατάλληλα μέσα τα οποία μπορούν να αποτελέσουν εγγύηση μίας πραγματικά βιώσιμης ανάπτυξης. Ως κατακλείδα της Διπλωματικής Εργασίας δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην διάσταση μεταξύ της κείμενης νομοθεσίας και της τρέχουσας νομολογίας, ενώ εκτίθενται διαφορετικές απόψεις σχετικά με την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία, την εφαρμοσιμότητα των νομοθετικών προβλέψεων και την ουσιαστική συμβολή των νόμων στη διατήρηση της φυσιογνωμίας της πόλης της Ερμούπολης.